یشم جیدیت (Jadeite jade) همیشه در بازار مورد توجه دقیق قرار میگیرد، و یکی ازگوهرسنگ های مطرح و گرانبها در دنیا به شمار می رود همانطور که طلا و الماس در غرب بسیار ارزشمند است ، یشم برای چینی ها اهمیت ویژه ای دارد.
این سنگ به طور مکرر مورد بهسازی قرار میگیرد که می تواند در قیمت آن تاثیر گذار باشد گزینههای بهسازی برای یشم جیدیت متعدد است از جمله رنگ کردن (dyeing)، بیلیچینگ (bleaching) و آغشته کردن گوهرسنگ به (polymer impregnation) یا ترکیبی از چند نوع بهسازی.

شکل ۱. این النگو ۲۴۴.۲۹ قیراطی شفاف با رنگ سبز روشن تا تیره و زرد مایل به قهوهای، تقریباً ۷۰ × ۱۴ میلیمتر اندازه دارد. این النگو حاوی ناحیهای شفاف و روشن بود که احتمال بهسازی با پلیمر را مطرح میکرد.
آغشته کردن یشم جیدیت به مواد پلیمری یک روش مورد علاقه برای فروشندگان است، فرآیندی که همیشه با بزرگنمایی قابل مشاهده نیست. یک النگوی شفاف ۲۴۴.۲۹ قیراطی از رنگ سبز روشن تا تیره و زرد مایل به قهوهای با ابعاد تقریبی ۷۰ × ۱۴ میلیمتر به آزمایشگاه گوهرشناسی در تایپه ارسال شد.
مشتری نگران ناحیهای با رنگ روشنتر و شفافتر (شکل ۱) بود که به نظر میرسید ممکن است نشانهای از آغشته شدن به مواد پلیمری باشد.که این امر باعث کاهش قیمت جواهرش می شد.
آزمایشهای استاندارد گوهرشناسی، میزان RI نقطهای ۱.۵۴ را در ناحیه شفافتر با رنگ روشن و ۱.۶۶ را در سایر نقاط النگو، SG تقریباً ۳.۳۲ و طیف مشخصه جیدیت را نشان داد که نواری در حدود ۴۳۷ نانومتر را نشان میداد.
طیفسنجی FTIR و رامان نیز اعمال شدند و ویژگیهای طیفی را ایجاد کردند که هویت النگو را به عنوان جیدیت تایید میکرد.
بررسی میکروسکوپی، اینکلوژن های طبیعی را در ناحیه شفاف نشان داد که به نظر میرسید پلی کریستالی باشند (شکل ۲).

شکل ۲. بررسی میکروسکوپی ناحیه مشکوک، اینکلوژن طبیعی و شکل بلوری را نشان داد. هیچکدام در نمونه بهسازی شده با پلیمر یافت نمیشوند.
هیچکدام از این موارد در یک نمونه بهسازی شده با پلیمر دیده نمیشوند و این آزمایش ها بهسازی را رد میکنند.
بررسی جیدیت با استفاده از طیفسنجی رامان
تجزیه و تحلیل بیشتر با میکروسکوپ رامان برای شناسایی ماهیت واقعی قسمت مشکوک به بهسازی انجام شد.
پیکهای جذب تیز در حدود ۲۰۷، ۳۴۷، ۴۰۰، ۴۶۵ و ۹۹۰ cm–۱ با نفلین (nepheline) مطابقت داشتند (شکل ۳) یک کانی که گاهی اوقات با آلبیت (albite) در جیدیت مرتبط است.

شکل ۳. پیکهای جذب تیز در حدود ۲۰۷، ۳۴۷، ۴۰۰، ۴۶۵ و ۹۹۰ cm-1 با نفلین (یک کانی که گاهی اوقات با آلبیت در جیدیت مرتبط است) سازگار بودند.
بیشتر بخوانید:
تجارت سنگهای نیمهقیمتی دره رود سند با فلات ایران و بینالنهرین
معادن یشم میانمار: گنجینه سبز با هزینه ای سنگین
کاسه یشمی گوهرتراشی شده به خط نستعلیق
در نهایت مشخص شد که کریستال نفلین در طول فرآیند شکلدهی دستنخورده باقی مانده و وجود آن منجر به سردرگمی خریدار شده بود که آیا یک النگوی بهسازی شده با پلیمر خریداری کرده است یا یک النگوی بدون بهسازی.
لازم به ذکر است تشخیص بهسازی ها تنها توسط گوهرشناسان در موسسات گوهرشناسی امکان پذیر است.پس قبل از خرید از گوهرشناسان متخصص مشورت بگیرید.

نظرات کاربران