رودونیت (Rhodonite) با رنگهای متنوع از صورتی تا قرمز گلبهی مرغوب، مادهای محبوب برای جواهرات و اشیاء تزئینی است. رودونیت تراشخورده رنگی شدید و زیبا دارد، اما این ماده به عنوان یکی از دشوارترین سنگهای قیمتی برای برش شهرت دارد.
رودونیتهای استرالیا (سنگ با تراش دامله ۳۰ در ۴۰ میلیمتر، جعبه به طول تقریبی ۱۵ سانتیمتر).
آیا می توان از رودونیت سنگ جواهر خوبی ساخت؟
رخ یا کلیواژ کامل ، رودونیت شفاف و تراش خورده را بسیار شکننده میکند . بنابراین، سنگهای رودونیت با تراش فست نادر هستند. با این حال، گوهرتراشان معمولاً از مواد حجیم و اوپک با رگههای دندریتی سیاه جذاب و “درختمانند”، مهره، جام، مجسمه و اشیاء دیگر را میسازند.
رودونیت با تراش فست از استرالیا
قطعات برش خورده از مواد حجیم، دوام بیشتری نسبت به جواهرات تراش خورده دارند. با این حال، هم جواهرات تراش خورده و هم اشیاء گوهرتراشی شده نیاز به مراقبت دقیق دارند، زیرا کلیواژ کامل آنها را در معرض شکستگی قرار میدهد. به دلیل سختی نسبتاً پایین رودونیت ، برای جلوگیری از آسیب ناشی از خراش و ضربات تصادفی، از هر سنگ جواهر باید با محافظت شود.
رودونیت با تراش فست به ابعاد ۱.۳ x 0.8 x 0.5 سانتیمتر استخراج شده از برزیل معدن Morro da Mina
نحوه تشخیص از گوهر های مشابه
ممکن است گوهرهای بوستامیت (bustamite) تراشخورده را به اشتباه به عنوان رودونیت معرفی کنند. آنها رنگی مشابه اما کمرنگتر دارند. با این حال، ضریب شکست پایینتر بوستامیت باید آن را متمایز کند.
گوهرهای پیروکسمانژیت ( pyroxmangite) تراش خورده نیز شبیه رودونیتها هستند. با این حال، مقادیر دوشکستی آنها با یکدیگر متفاوت است.
بلور رودونیت بر روی ماتریس بلورین گالن (سرب معدنی) استخراج شده از ساوت ولز، استرالیا.
آیا رودونیت مصنوعی وجود دارد؟
دانشمندان رودونیتها را برای پروژههای مختلف، از جمله تحقیق در مورد گرماتابی آن ها (thermoluminescence : نوری که از برخی مواد نارسانا یا نیمه رسانا هنگام گرما دادن به آن ها ساطع می شود) ، به صورت مصنوعی ساخته اند .
شما میتوانید به اصطلاح “رودونیتهای مصنوعی” را در جواهرات فروشی پیدا کنید. این سنگها بیشتر به صورت مهرههای صورتی مات تا قرمز با رگههای سیاه دندریتی مشخص به جای جواهرات شفاف و تراشخورده دیده میشوند. (به طرز عجیبی، برخی از این مواد دارای نوارهای سفید هستند که بیشتر مشخصه رودوکروزیت است . شاید آنها به اشتباه نام گذری شدهاند).
رودونیتها معمولاً هیچ بهسازی ای دریافت نمیکنند .
رودونیت های تراش خورده از برزیل
بیشتر بخوانید
رودوکروزیت: گوهرسنگ ملی آرژانتین و ایالت کلرادو
رودونیت با کیفیت گوهری از جنوب ایران
آگات کندر (Condor Agate)
گارنت هسونیت
گارنت آبی ماداگاسکار: جواهری افسانهای
ویژگی های کانی شناسی و فیزیکی
رودونیت یکی از کانیهای گروه رودونیت است که امروزه فرمول شیمیایی آن دیگر به شکل سادهی MnSiO₃ بیان نمیشود. مطالعات ساختاری جدید و شناسایی گونههای تازه در این گروه نشان دادهاند که ترکیب واقعی پیچیدهتر است. ترکیب شیمیایی کلی رودونیت بهصورت زیر بیان میشود:
CaMn₃Mn[Si₅O₁₅]
این کانی معمولاً دارای مقادیر جزئی منیزیم (Mg) و آهن (Fe) نیز هست. شکل خالص و غالبِ منگنزدار رودونیت بهتر است بهصورت Mn²⁺Mn²⁺₃Mn²⁺[Si₅O₁₅] نوشته شود؛ ترکیبی که در سال ۲۰۱۹ بهعنوان عضو نهایی جدید گروه رودونیت با نام ویتینکییت (Vittinkiite) به رسمیت شناخته شد.
در ساختار بلوری رودونیت، پنج جایگاه کاتیونی با نامهای M1 تا M5 وجود دارد که آرایش منظم آنها موجب شکلگیری گونههای مختلفی از این کانی شده است. برای نمونه، در فرورودونیت (Ferrorhodonite) جایگاه M5 باید غالباً با کلسیم و جایگاه M4 با آهن دوظرفیتی پر شده باشد.
ویژگیهای فیزیکی رودونیت:
- رنگ: قرمز، صورتی، قرمز مایل به قهوهای، خاکستری
- جلا: شیشهای تا مرواریدی
- سختی (مقیاس موس): ۵٫۵ تا ۶٫۵
- وزن مخصوص: ۳٫۵۷ تا ۳٫۷۶
- سیستم بلوری: تریکلینیک (سهشیبی)
رودونیت به دلیل رنگ گرم و زیبای خود، علاوه بر ارزش علمی و کانیشناسی، در جواهرسازی و ساخت سنگهای تزئینی نیز مورد توجه قرار میگیرد.
کاروینگ طوطی بر روی رودونیت ، موسسه معدنکاری ایالتی سن پترزبورگ
رودونیت ها کجا یافت می شوند؟
روسیه (سوردلوفسک) رودونیت بسیار مرغوب و بزرگ به رنگ صورتی و ررنگ قرمز تولید میکند.
بریتیش کلمبیا، کانادا رودونیت مرغوبی را تولید میکند که از نظر ظاهری مشابه ماده روسی است. با این حال، بهترین ماده بریتیش کلمبیا رنگ صورتی پررنگ و شفافی دارد. برخی از رودونیت های صورتی مرغوب بریتیش کلمبیا دارای الگوهای دندریتی سیاه هستند.
استرالیا کریستالهای شفاف ریز و مواد حجیم را در بروکن هیل، نیو ساوت ولز تولید میکند. رودونیتها میتوانند در اینجا همراه با پیروکسمانژیت و بوستامیت یافت شوند که میتوانند در بلورهایی تا طول ۱۰۰ سانتیمتر رشد کنند!
از دیگر منابع قابل توجه گوهر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ژاپن ؛سوئد؛ تانزانیا؛ برزیل؛ مکزیک؛ پرو؛ آفریقای جنوبی؛ بریتانیا و ایران
- ایالات متحده: کالیفرنیا؛ کلرادو؛ ماساچوست (سنگ قیمتی رسمی ایالت)؛ مونتانا؛ فرانکلین، نیوجرسی .
انگشتر نقره با نگین رودونیت، ۲۵ در ۱۸ میلیمتر.
نظرات کاربران