رشد بلور (Crystal Growth) به مجموعه فرایندهایی گفته می‌شود که طی آن اتم‌ها، یون‌ها یا مولکول‌ها به‌صورت منظم و آرایش‌یافته در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و یک ساختار بلوری ایجاد یا گسترش می‌یابد. این فرایند یکی از مباحث بنیادی در علم مواد، فیزیک حالت جامد، زمین‌شناسی، کانی‌شناسی و فناوری‌های پیشرفته است.   وجوه بلوری و رشد منظم کریستال، شکل هندسی منظم یک بلور نتیجه آرایش منظم ذرات سازنده آن است. سرعت رشد وجوه مختلف می‌تواند متفاوت باشد و در نهایت به شکل ظاهری ویژه بلور منجر شود.   رشد کنترل‌شده بلورها امکان تولید تک‌بلورهایی با خلوص و کیفیت بالا را فراهم می‌کند و در ساخت نیمه‌هادی‌ها، قطعات الکترونیکی، لیزرها، حسگرها، ادوات نوری و برخی مواد مورد استفاده در صنایع دارویی...

شهاب‌سنگ مریخی ALH 84001 که در سال ۱۹۸۴ در منطقه آلن‌هیلز (Allan Hills) در جنوبگان کشف شد، یکی از قدیمی‌ترین نمونه‌های شناخته‌شده از سنگ‌های مریخی است و سن آن حدود ۴٫۰۹ میلیارد سال برآورد شده است. این نمونه یک سنگ آذرین از نوع ارتوپیروکسنیت (Orthopyroxenite) است که بعدها مشخص شد منشأ مریخی دارد. وجود کربنات‌های ثانویه درون شکستگی‌های این سنگ، اطلاعات مهمی درباره تعامل آب و سنگ در مریخ باستان در اختیار دانشمندان قرار داده است.   نمونه‌ای از ALH 84001 که در سال ۱۹۸۴ در منطقه آلن‌هیلز جنوبگان کشف شد. این شهاب‌سنگ یکی از قدیمی‌ترین نمونه‌های شناخته‌شده از سنگ‌های مریخی است و مطالعه آن نقش مهمی در پژوهش‌های اخترزیست‌شناسی داشته است   در سال ۱۹۹۶، گروهی از دانشمندان به...

پدیده ستاره‌ای یا استریسم (Asterism) یکی از جذاب‌ترین پدیده‌های نوری در گوهرشناسی است که در برخی انواع کروندوم (Corundum)، از جمله یاقوت (Ruby) و سافایر (Sapphire)، مشاهده می‌شود. این پدیده در اثر برهم‌کنش نور با اینکلوژن‌های سوزنی‌شکل درون گوهر ایجاد می‌شود و می‌تواند نقش ستاره‌ای مشخصی را بر سطح سنگ ایجاد کند. یاقوت ستاره‌ای (Star Ruby) با پدیده استریسم (Asterism)؛ آرایش جهت‌دار اینکلوژن‌های سوزنی‌شکل درون کروندوم باعث ایجاد ستاره‌ای شش‌پَر روی سطح گنبدی سنگ می‌شود.     چگونه ستاره در یاقوت و سافایر شکل می‌گیرد؟ مهم‌ترین عامل ایجاد استریسم در کروندوم، حضور مجموعه‌ای از اینکلوژن‌های سوزنی‌شکل بسیار ریز، به‌ویژه روتیل (Rutile) با فرمول شیمیایی TiO₂ است. این مجموعه اینکلوژن‌های سوزنی‌شکل در گوهرشناسی معمولاً با عنوان «ابریشم» (Silk) شناخته می‌شود. سوزن‌های...

در گذشته، وجود ناخالصی‌ها یا ویژگی‌های درونی در گوهرها اغلب به‌عنوان عاملی برای کاهش شفافیت و کیفیت ظاهری سنگ در نظر گرفته می‌شد؛ اما امروزه در گوهرشناسی، اینکلوژن‌ها (Inclusions) از مهم‌ترین شواهد برای شناخت ماهیت، منشأ و تاریخچه تشکیل گوهرها هستند. این ویژگی‌های درونی می‌توانند اطلاعات ارزشمندی درباره شرایط زمین‌شناختی و فرآیندهای مؤثر بر شکل‌گیری و تحول یک کانی ارائه دهند.   تنوع اینکلوژن‌ها در یک گوهر: در یک میدان دید میکروسکوپی ممکن است حفره‌های سیال، حباب‌های گاز و بلورهای محبوس هم‌زمان دیده شوند. مطالعه شکل، ارتباط و ویژگی‌های این ساختارها یکی از بخش‌های مهم شناسایی میکروسکوپی گوهرهاست   اینکلوژن‌ها ممکن است شامل بلورهای یک کانی دیگر، قطرات مایع، حباب‌های گاز، مواد مذاب یا شیشه‌ای، ترک‌های ترمیم‌شده و سایر ویژگی‌های...

اسفالریت را نباید صرفاً به‌عنوان کانی همراه در معادن سرب و روی در نظر گرفت؛ این کانی در شرایط مناسب می‌تواند از نظر گوهرشناسی نیز اهمیت داشته باشد و نمونه‌های گوهری آن، به‌ویژه به‌عنوان گوهر کلکسیونی، مورد توجه قرار می‌گیرند.   اسفالریت  ، ۲۱.۵۳ قیراط، ۱۷ در ۱۳.۹ میلی‌متر، معدن PC، جفرسون، مونتانا در آمریکا   اسفالریت (Sphalerite) یکی از مهم‌ترین کانی‌های سولفیدی روی و از کانی‌هایی است که در نمونه‌های شفاف و مناسب تراش، می‌تواند جلوه‌ای بسیار زیبا و چشمگیر داشته باشد. این کانی در رنگ‌های متنوعی دیده می‌شود و در نمونه‌های تراش‌خورده، به دلیل ضریب پراکندگی نوری بسیار بالا، آتش (Dispersion) قابل‌توجهی ایجاد می‌کند؛ به‌گونه‌ای که پراکندگی آن حدود سه برابر الماس است. با وجود زیبایی نوری،  سختی...

  ​پژوهشگران آزمایشگاه ملی میدان مغناطیسی بالا (MagLab) و آزمایشگاه ملی بروک‌هاون (Brookhaven National Laboratory) با همکاری یکدیگر، نگاهی تازه و دقیق به ترکیب پیچیده شهاب‌سنگ‌ها انداخته‌اند تا به درک بهتری از گذشته منظومه شمسی دست یابند.   شهاب سنگ کندریتی CM2 مورچیسون در سال ۱۹۶۹ در استرالیا سقوط کرد ​طیف‌سنجی فوق‌پیشرفته و منحصربه‌فردِ آزمایشگاه MagLab، تنوع وسیعی از ترکیبات آلی را در درون دو شهاب‌سنگ شناسایی کرد. در ادامه، دانشمندان آزمایشگاه بروک‌هاون با استفاده از روش‌های تصویربرداری میکروسکوپی پیشرفته، ساختار برخی از این مولکول‌های فرازمینی را با جزئیاتی خیره‌کننده ثبت کردند. ​نتایج این تحقیقات که در نشریه معتبر Planetary Science Journal به چاپ رسیده است، نشان می‌دهد که پایه و شالوده شیمیاییِ حیات به‌طور عمیقی در بافت جهان و...

همه‌چیز با یک بررسی معمول برای کنترل کیفیت داده‌ها آغاز شد. رابرت واگنر (Robert Wagner)، متخصص پردازش تصاویر در مأموریت مدارگرد شناسایی ماه ناسا (Lunar Reconnaissance Orbiter؛ LRO)، هنگام بررسی نقشه‌ای گسترده از ماه روی صفحه رایانه خود، متوجه لکه‌ای روشن و غیرمعمول شد که هاله‌ای تیره آن را احاطه کرده بود. این الگو نشان می‌داد که مواد سطحی در آن منطقه دچار آشفتگی شده‌اند.     نمایی بزرگ‌نمایی‌شده از دهانه مک‌گچین (McGetchin) که در سمت چپ با دایره مشخص شده است و در کنار تصویری از وضعیت پیشین این منطقه در سمت راست قرار دارد. تصویر سمت چپ با استفاده از تصاویری تهیه شده که دوربین زاویه‌باز مدارگرد شناسایی ماه ناسا (Lunar Reconnaissance Orbiter Wide-Angle Camera) در تابستان ۲۰۲۵...

​در دنیای گوهرشناسی و خرید و فروش گوهرسنگ ها و شهاب‌سنگ‌ها، یکی از رایج‌ترین اشتباهات درخواست کارشناسی و قیمت‌گذاری از روی عکس یا فیلم است. با گسترش شبکه‌های اجتماعی، افراد زیادی تصاویر سنگ‌های خود را برای زمین شناسان و گوهرشناسان ارسال می‌کنند به این امید که هویت و ارزش واقعی آن مشخص شود. اما واقعیت این است که هیچ گوهرشناس حرفه‌ای و آزمایشگاه معتبری، اصالت یک سنگ را از روی تصویر تأیید نمی‌کند.   تشخیص و ارزیابی علمی گوهرسنگ نیازمند بررسی مستقیم نمونه و استفاده از ابزارهای تخصصی گوهرشناسی است و صرفاً بر اساس تصویر نمی‌توان اصالت آن را تأیید کرد     ​در این مقاله، دلایل علمی و فنی اشتباه بودن کارشناسی سنگ از روی عکس و فیلم را...

لاجورد یا لاپیس‌لازولی  (Lapis Lazuli) یکی از شناخته‌شده‌ترین سنگ‌های زینتی جهان است؛ سنگی با رنگ آبی چشمگیر که از هزاران سال پیش در ساخت زیورآلات، اشیای زینتی و آثار هنری مورد استفاده قرار گرفته است. این سنگ در شیلی علاوه بر ارزش زمین‌شناسی و اقتصادی، جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ و صنایع دستی دارد و از سال ۱۹۸۴ به‌عنوان سنگ ملی شیلی شناخته می‌شود.     لاجورد شیلی امروزه کاربردهای متنوعی دارد، اما نمونه‌های باکیفیت‌تر آن در ساخت جواهرات به کار می‌روند. این سنجاق سینه از جنس نقره استرلینگ، با ابعاد ۳٫۸ × ۲٫۵ سانتی‌متر، توسط هنرمندان شیلیایی ساخته شده است. چرا لاجورد سنگ ملی شیلی است؟ لاجورد در شیلی جایگاهی فراتر از یک سنگ زینتی دارد. دولت شیلی در سال...

ضرابخانه پرت (The Perth Mint) در سپتامبر ۲۰۲۶ از یکی از جدیدترین آثار شاخص خود در حوزه جواهرات لوکس با نام «غروب کیمبرلی» (Kimberley Sunset) رونمایی کرد؛ انگشتری منحصربه‌فرد که با استفاده از مجموعه‌ای از الماس‌های صورتی آرگایل، چشم‌انداز غروب خورشید در منطقه کیمبرلی در استرالیای غربی را در قالب یک اثر جواهرسازی بازآفرینی کرده است.  «غروب کیمبرلی»؛انگشتری منحصربه‌فرد که با استفاده از مجموعه‌ای از الماس‌های صورتی آرگایل ساخته شده   این اثر که از طلای ۱۸ عیار ساخته شده، حاصل همکاری ضرابخانه پرت با جان گلاج (John Glajz)، جواهرساز و متخصص شناخته‌شده در حوزه الماس‌های آرگایل است و در رده جواهرات کلکسیونی بسیار لوکس قرار می‌گیرد. الهام از غروب خورشید در کیمبرلی منطقه کیمبرلی در شمال‌غرب استرالیای غربی به...

آزمون سختی (Hardness Testing)، از جمله آزمون‌های مبتنی بر مقیاس موس (Mohs)، یکی از روش‌های شناخته‌شده برای ارزیابی مقاومت کانی‌ها در برابر خراش است. با وجود اهمیت سختی به‌عنوان یکی از ویژگی‌های فیزیکی کانی‌ها، استفاده از آزمون خراش برای شناسایی گوهرسنگ‌های تراش‌خورده در گوهرشناسی مدرن معمولاً توصیه نمی‌شود و در مورد نمونه‌های ارزشمند عملاً از آن اجتناب می‌شود.   مقیاس موس؛ آزمون سختی به روش خراش با استفاده از ابزارهای مقیاس موس؛ روشی که به دلیل احتمال ایجاد آسیب، برای گوهرسنگ‌های تراش‌خورده و ارزشمند معمولاً انجام نمی‌شود.   دلیل اصلی این موضوع، خطر وارد کردن آسیب دائمی به سطح گوهر و همچنین وجود روش‌های تشخیصی دقیق‌تر و غیرتخریبی است. چرا آزمون سختی برای گوهرسنگ‌ها مناسب نیست؟ ۱. احتمال ایجاد خراش...

تعیین چگالی حجمی و سنجش تخلخل در شهاب‌سنگ‌شناسی می‌تواند به‌عنوان یکی از مراحل اولیه در ارزیابی فیزیکی و غربالگری نمونه‌های مشکوک مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، به دلیل هم‌پوشانی قابل‌توجه چگالی بسیاری از شهاب‌سنگ‌ها با سنگ‌های آذرین، دگرگونی، کانی‌های آهن‌دار و برخی مواد صنعتی زمینی، چگالی به‌تنهایی نمی‌تواند منشأ فرازمینی یک نمونه را اثبات کند. در این مقاله، کاربردها، محدودیت‌ها و جایگاه واقعی سنجش چگالی در زنجیره بررسی‌های پتروگرافی، کانی‌شناسی و شیمیایی شهاب‌سنگ‌ها بررسی می‌شود. شناسایی و رده‌بندی شهاب‌سنگ‌ها مستلزم انطباق مجموعه‌ای از داده‌های فیزیکی، پتروگرافی، کانی‌شناسی و شیمیایی است. در نگاه نخست، به دلیل حضور فازهای فلزی آهن-نیکل، به‌ویژه کاماسیت (Kamacite) و تائینیت (Taenite)، در بسیاری از شهاب‌سنگ‌های آهنی و برخی شهاب‌سنگ‌های سنگی، ممکن است چگالی آن‌ها...