چکیده
مجموعه فسیلهای مهره داران منطقه گاوکش در حین عملیات راه سازی در سه افق رسوبات مارنی با شیب ۱۰ درجه نسبت به شمال کشف شد ارایه بندی اولیه این فسیلها منجر به شناسایی چهار راسته
Bovidae (Bos; Gazella); Equidae (Hipparion) Giraffidae.(Giraffa) and Carnivores
(understudied)
شد. این فسیلها روشی را برای مقایسه مجموعه فونای میوسن مراغه در شمال غرب ایران و یک الگوی مشابه ای از تنوع زیستی و موقعیت اقلیمی قدیمه در این مناطق به وجود می آورد. فقدان برخی از فسیلها از قبیل هیپاریون برای بررسی از جهات مختلف از جمله مهاجرت خیلی مهم است تعیین سن این فسیلها نیاز به آنالیز بیشتری از قبیل اورانیوم برای بازسازی همه اسناد تنوع زیستی گذشته و اقلیم دیرینه دارد.
کلید واژه خرم آباد آرتیوداکتیلا پریسیوداکتیلا کارنیورس اقلیم دیرینه، محیط زیستی گذشته
Discovery of the first large vertebrate fossil assemblage from GavKosh area, Northern Khoramabad, Western Iran and thier applied to reconstruction of paleobiodiversity
Abstract
somayeh Azadbakht, Zahir Haydarinezhad, Ahad fazelioladi, masoud kiani Geology Survey of Lurestan
Discovery of the Gavkosh vertebrate fossil assemblage was made during road construction of project in three horizons marle deposits with the slope of 10 degres. Preliminary taxonomy of these fossils led to the identification of three orders of Artiodactyla; Perissodactyla and Carnivores with four families of Bovidae (Bos; Gazella); Equidae (Hipparion) Giraffidae.(Giraffa) and Carnivores (under studied). These fossils have provided an opportunity to compare with the Maraghe faunal assemblage (Miocene) in the northweste of Iran and infer the same patterns of paleobiodiversity and paleoenvironmental situation in these areas. The disappearance of some fossils such as Hipparion is very important for understanding of direction of the migration and faunal interchanges in that time. The age of these fossils needs to more analyses such as Uranium for reconstruction of all documents the paleobiodiversity and paleobiogeography
Key words: Khoramabad, Artiodactyla, Perissodactyla, Carnivores, paleobiodiversity, paleoenvironemnt
مقدمه
شهرستان دلفان در گوشه شمال غربی استان لرستان قرار دارد محدوده جغرافیایی این شهرستان بین ۳۳ درجه و ۴۸ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۲۲ دقیقه عرض شمالی و ۴۷ درجه و ۲۱ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۱۹ دقیقه طول شرقی واقع شده است(شکل ۱-۱) نیمه جنوبی شهرستان بخشی از زاگرس چین خورده است. هدف از انجام این تحقیق شناسایی گونه های مهره دارن موجود در . منطقه تعیین سن و مقایسه آنها با دیگر مناطق از جمله مراغه ) و شناسایی نتایج حاصل از مطالعات زیست شناختی، فیلوژنیکی، پالئواکولوژیکی، پالتو کلیماتولوژیکی و پالئونتولوژی میتواند در جهت اعتلای سطح این علوم در کشور و پیشبرد اهداف طرح ژئوتوریستی ایران مفید واقع شود.
شکل۱ـ نقشه زمین شناسی منطقه مورد مطالعه (دکتر مسعود کیانی)
دندان پیش یک اسب سان احتمالا هیپاریون
مفاصل احتمالی فردسمان بزرگ جثه
نتیجه گیری
مجموعه یافت شده نورآباد، متعلق به سازند بختیاری است احتمال نابرجا بودن اسکلتها زیاد میباشد و این سازند در نقشه زمین شناسی ۱/۱۰۰۰۰۰،الشتر متعلق به سن پلیوسن دانسته شده است. این مجموعه به سبب ترانشه باند دوم جاده در حال احداث خرم آباد به کرمانشاه در ۱۰ کیلومتری شهرستان نورآباد رخنمون یافته است این مجموعه در رسوبات متعلق به زیر زون زاگرس مرتفع بین دو واحد سنگ چینهای کرتاسه زیرین از طرف غرب و شمال و الیگومیوسن در سمت شرق برونزد یافته است.
سنگواره های کشف شده در این مطالعه ،دندان استخوان و جمجمه اسبهای سه انگشتی جنس (هیپاریون و دو انگشتی ، شاخ زوج سمانی همچون غزال و گاوسانان دندان و استخوان گوشتخواران استخوانها و بند انگشتان جانورانی مانند زرافه وجود دارد که دارای ارزش
علمی فراوانی هستند و تا کنون در حوضه ی رسوبی زاگرس کشف و شناسایی نشده است. از این رو با کاوشهای علمی همچون فسیل شناسی، رسوب شناسی و تعیین سن دقیق سنگواره ها به روش اورانیوم و مقایسه آنها با یافتههای منطقه مراغه واقع در شمال غرب ایران می توان اطلاعات بسیار دقیق و ارزشمندی از شرایط تشکیل محیط رسوبی و آب و هوایی گذشته و همچنین زندگی این مهره دارن را به دست آورد.
تشکر و قدردانی: در اینجا بر خود لازم میدانم که ابتدا از ریاست و معاونت سازمان زمین شناسی لرستان آقایان ظهیر حیدری نژاد و احداله فاضلی کمال تشکر و قدردانی را بخاطر همکاری بی شائبه شان داشته باشم و همچنین از جناب پروفسور Jan vander made و سرکار خانم دکتر نرگس هاشمی و دکتر بهروز بازگیر که در تشخیص خانوادههای مهره داران کمک شایانی به اینجانب کردند داشته باشم.
نویسندگان:
سمیه آزادبخت، ظهیر حیدری نژاد ، احداله فاضلی، مسعود کیانی.
سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی مرکز منطقه ای لرستان ایلام و مرکزی
نظرات کاربران