کشف یک سنگ صورتی‌رنگ و عجیب در بیابان‌های صحرا در مالی، دانشمندان را شگفت‌زده کرده است. بررسی‌های دقیق پژوهشگران نشان می‌دهد که این شهاب‌سنگ حدودا ۸۰۰ گرمی، تکه‌ای از پوسته‌ی اولیه و باستانی سیاره‌ی سرخ است که دست‌کم ۴.۱ میلیارد سال پیش شکل گرفته است. این شهاب‌سنگ که با نام «تغازی ۰۰۱» (Teghaza 001) شناخته می‌شود، اکنون به عنوان یک «سنگ روزتا» برای مریخ توصیف می‌شود؛ چرا که می‌تواند اسرار پنهان تاریخ آب، فعالیت‌های زمین‌شناختی و شرایط زیست‌محیطی مریخ باستانی را آشکار کند.
این سنگ صورتی رنگ که Teghaza 001 نام دارد، یکی از قدیمی‌ترین شهاب‌سنگ‌های مریخی است که تاکنون روی زمین یافت شده است.
چرا این شهاب‌سنگ اهمیت ویژه‌ای دارد؟
تاکنون بیش از ۴۰۰ شهاب‌سنگ مریخی در زمین شناسایی شده‌اند، اما «تغازی ۰۰۱» ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که آن را از سایر نمونه‌ها متمایز می‌کند:
قدمت بسیار بالا: قدمت این سنگ به بیش از ۴.۱ میلیارد سال پیش (دوره‌ی ابتدایی سیاره‌ی سرخ) بازمی‌گردد و آن را به یکی از کهن‌ترین شهاب‌سنگ‌های مریخی کشف‌شده تبدیل می‌کند.
شهاب سنگ مریخی ۴ میلیارد ساله تغازی ۰۰۱
شواهد تعامل با آب: تحلیل‌های شیمیایی و کانی‌شناسی نشان می‌دهد که این سنگ در گذشته تحت تأثیر آب‌های باستانی مریخ قرار گرفته و تغییر یافته است، که فرضیه‌ی وجود چرخه‌ی آب پویا در مریخ اولیه را تقویت می‌کند.
ردپای احتمالی حیات: وجود مقادیر قابل‌توجهی از اکسید منگنز در این شهاب‌سنگ توجه محققان را به خود جلب کرده است. روی زمین، اکسید منگنز معمولاً محصول جانبی فعالیت‌های میکروبی است؛ هرچند این موضوع اثبات‌کننده‌ی قطعی حیات در مریخ نیست، اما نشان‌دهنده‌ی شرایطی بسیار جذاب و مناسب برای میزبانی از حیات در آن دوران است.
این برش از Teghaza 001، یک شهاب سنگ مریخی، برای مطالعه کانی شناسی و شیمی آن مورد استفاده قرار گرفت
تعلق به بخشی ناشناخته از مریخ: این نمونه، نخستین تکه از پوسته‌ی مریخ است که از ناحیه‌ای به دست آمده که پیش‌تر هیچ نمونه‌ای از آن را در اختیار نداشتیم.
دانشمندان ۱۳ مکان را در مریخ شناسایی کردند که با کانی‌شناسی و شیمی Teghaza 001، یکی از باستانی‌ترین شهاب‌سنگ‌های مریخی که تاکنون روی زمین یافت شده است، مطابقت دارد.
بیشتر بخوانید
بررسی پوسته سوخته غیر معمول شهاب سنگ تمدخت (TAMDAKHT)
تشابه ظاهری بین برش زمینی و شهاب سنگ
کشف گارنت در شهاب سنگ مریخی NWA 8171
سفری از مریخ تا زمین
این سنگ آسمانی طی برخوردهای سنگین شهاب‌سنگی در دوران باستان از مریخ به فضا پرتاب شد، سال‌ها در منظومه‌ی شمسی سرگردان بود و سرانجام بدون سوختن کامل در جو زمین، در سال ۲۰۲۲ در دشت‌های نمکی و بیابانی مالی در صحرای بزرگ آفریقا فرود آمد.
پژوهشگران ناسا و دیگر نهادهای علمی در اکتبر ۲۰۲۶ (آبان ۱۴۰۵) نتایج این تحقیقات گسترده را در مجلات معتبری چون Science و Science Advances منتشر کردند. دانشمندان معتقدند که اگرچه این سنگ اطلاعات ارزشمندی به ما می‌دهد، اما ضرورت انجام مأموریت‌های بازگرداندن نمونه (Sample Return) به زمین را برای درک دقیق‌تر ریشه‌های مریخ بیش از پیش برجسته می‌سازد.
نظرات کاربران