در سالهای اخیر، پیشرفت علوم زمین، کانیشناسی و گوهرشناسی در ایران با توسعه مراکز تخصصی و آکادمیک رونق چشمگیری یافته است. در این میان، موسسه و آزمایشگاه تخصصی کیپا (وابسته به هلدینگ توسعه گوهرسنگ خوارزمی) به عنوان یکی از معتبرترین و مجهزترین مراکز پیشرو در کشور شناخته میشود. این مجموعه با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی و کادر متخصص علمی، توانسته است پل ارتباطی محکمی میان پژوهشهای آکادمیک دانشگاهی و نیازهای صنعتی، تجاری و پژوهشی کشور ایجاد کند.
آزمایشگاه کیپا بهطور کلی بر روی دو حوزه بسیار جذاب، تخصصی و پرمخاطب یعنی «گوهرشناسی» و «شهابسنگشناسی» تمرکز دارد که هر یک خدمات منحصربهفردی را به پژوهشگران، صنعتگران و علاقهمندان ارائه میدهند.

در پتروگرافی، مقاطع نازک سنگ زیر میکروسکوپ پتروگرافی و نور پلاریزه بررسی میشوند تا کانیها، بافت و روابط میان اجزای سنگ شناسایی شوند.
۱. بخش آزمایشگاه گوهرشناسی؛ هنر و علم شناسایی جواهرات
بخش گوهرشناسی آزمایشگاه کیپا یکی از مجهزترین مراکز ارزیابی و صدور شناسنامه برای سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی در کشور است. با توجه به گسترش بازار خرید و فروش جواهرات و نیاز بازار به شفافیت و اعتماد، حضور یک مرجع علمی معتبر برای تعیین اصالت، بهسازیها و نوع گوهرسنگها امری حیاتی است.
تجهیزات و فناوریهای پیشرفته: این آزمایشگاه با بهرهگیری از ابزارهای اپتیکی دقیق، طیفسنجها و میکروسکوپهای پیشرفته (از جمله میکروسکوپ الکترونی) به بررسی دقیق ویژگیهای فیزیکی و نوری کانیها میپردازد.

یک نمونه هیدنیت (اسپودمن سبز) که در بخش آزمایشگاه گوهرشناسی کیپا مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت

اینکلوژن دو فازی در یک کونزیت که برای آنالیز به بخش آزمایشگاه گوهرشناسی کیپا ارسال شده بود

کانی الیوین (پریدوت یا زبرجد) در مقطع نازک میکروسکوپ پلاریزان.

کانی تورمالین در مقطع نازک میکروسکوپ پلاریزان.
صدور شناسنامه معتبر: نمونههای بررسیشده در این بخش پس از طی مراحل تستهای استاندارد، موفق به دریافت شناسنامههای معتبر با کدهای رهگیری و ضرایب امنیتی بالا میشوند که ارزش حقوقی و تجاری جواهرات را تضمین میکند.
رسالت آموزشی: بخش گوهرشناسی کیپا همچنین به عنوان یک بازوی آموزشی فعال، دورههای تخصصی گوهرشناسی، شناسایی کانیها، گوهرتراشی (تراش دامله و فست) و طلاسازی را زیر نظر اساتید برجسته برگزار میکند.
کاروینگ بر روی شهاب سنگ های ایرانی
۲. بخش آزمایشگاه شهابسنگشناسی؛ پنجرهای به سوی کیهان
بخش شهابسنگشناسی کیپا را میتوان یکی از تخصصیترین و منحصربهفردترین مراکز علمی در ایران دانست. با توجه به اینکه پهنههای بیابانی و کویری ایران (بهویژه مناطق مرکزی) به عنوان یکی از مستعدترین مناطق روی زمین برای کشف و جمعآوری شهابسنگها شناخته میشوند، نیاز به یک آزمایشگاه مرجع برای آنالیز ساختار فضایی این سنگها احساس میشد.
ترویج علم نجوم و زمینشناسی: برگزاری جشنوارهها و رویدادهای ملی مرتبط با شهابسنگها با هدف فرهنگسازی، حفاظت از میراث زمینشناختی و توسعه گردشگری علمی از دیگر اقدامات این دپارتمان است.
نقش راهبردی و استانداردهای کیپا در اکوسیستم علمی کشور موسسه گوهرشناسی و شهابسنگشناسی کیپا (خوارزمی) با پایبندی به اصول علمی و استانداردهای ملی، توانسته است جایگاه خود را در سطح نهادهای علمی و تخصصی تثبیت کند. همکاری با نهادهای مرتبط، رعایت دقیق ضوابط کارشناسی، ارائه پاسخهای مکتوب دارای مهر و امضای رسمی و شفافیت حقوقی از ویژگیهایی است که اعتماد عموم مردم، معدنکاران و فعالان بازار گوهرسنگ را به همراه داشته است.

نمونه ای شدیدا هوازده که تحویل داده شد و در بخش آزمایشگاه شهاب سنگ شناسی کیپا مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد شهاب سنگ کندریتی می باشد.
تعیین هویت و آنالیز تخصصی: این آزمایشگاه فرآیندهای لازم برای تشخیص سنگهای زمینی از سنگهای آسمانی را انجام میدهد. بررسی ساختارهای میکروسکوپی و پتروگرافی، آنالیز ترکیبات شیمیایی و بررسی شهابسنگهای آکندریتی و فلزی از جمله فعالیتهای اصلی این بخش است.
ثبت ملی و بینالمللی: کیپا به عنوان یکی از مراکز کلی در تعیین هویت و مستندسازی علمی شهابسنگهای کشفشده در کشور فعالیت میکند و به کاوشگران و جستجوگران سنگهای آسمانی مشاورههای تخصصی ارائه میدهد که در سطح ملی و بین المللی دارای اعتبار علمی می باشد.

نمونه مشکوکی که جهت آنالیز تحویل داده شد و در بخش آزمایشگاه شهاب سنگ شناسی کیپا مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد شهاب سنگ کندریتی می باشد.

نمونه ای که با توجه به ظاهر شبیه به شهاب سنگ تحویل داده شد و در بخش آزمایشگاه شهاب سنگ شناسی کیپا مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد سنگ آذرین گابرو از یکی از افیولیت های چهارده گانه ایران می باشد.

نمونه ای که با توجه به ظاهر شبیه به شهاب سنگ که داخل بافت اجسام گرد مانند شبیه کندرول داشت برای آنالیز تحویل داده شد بود و در بخش آزمایشگاه شهاب سنگ شناسی کیپا مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد سنگ اتشفشانی بازالت می باشد.

تصویر میکروسکوپ الکترونی از یک کندرول و انالیز شیمیایی همزمان رگچه های پر شده از آهن ازاد و نیکل در یک نمونه شهاب سنگ از جنوب شاهرود
بیشتر بخوانید:
دپارتمان شهابسنگشناسی مرکز گوهرشناسی و علوم سیاره ای کیپا
دکتر مسعود کیانی از چهرههای برجسته در صنعت گوهرسنگ
هدف از خرید شهابسنگ در هلدینگ توسعه گوهرسنگ خوارزمی
آزمایشگاه سنگشناسی کیپا خوارزمی با تفکیک فعالیتهای خود به دو بخش تخصصی گوهرشناسی و شهابسنگشناسی، توانسته است دو دنیای متفاوت اما وابسته به علوم زمین (ژئولوژی زمینی و کیهانی) را زیر یک سقف گرد هم آورد. این مرکز نه تنها در زمینه خدمات آزمایشگاهی و کارشناسی مرجعی مطمئن به شمار میرود، بلکه با تربیت نیروی انسانی متخصص و برگزاری دورههای مهارتآموزی، نقشی ماندگار در توسعه اقتصاد گوهرسنگها و پژوهشهای سیارهای در ایران ایفا میکند.

نظرات کاربران