منطقه مسگر آباد در ۱۰ کیلومتری جنوب خاور ،تهران زون ساختاری البرز مرکزی قرار دارد. سنگ های برونزد یافته در این منطقه شامل واحدهای آتشفشانی آتشفشانی رسوبی و رسوبی به سن ائوسن هستند که توسط توده های نفوذی نیمه ژرف با ترکیب گرانودیوریت پورفیری تا کوارتز مونز ودیوریت پورفیری پس از انوسن پسین مورد هجوم قرار گرفته اند. این توده های آذرین حاوی بافتهای پورفیرویید تا میکرو گرانولار بوده و دارای ماهیت کلسیمی – قلیایی میباشند. این توده ها ایجاد کننده سیالات گرمایی هستند که بواسطه آنها سامانه دگرسانی وسیعی با روند شمال باختر – جنوب خاور در امتداد گسل امتداد لغز سه دره بزرگ توسعه یافته است. اثرات دگرسانی گرمابی بر روی کلیه واحدهای ائوسن و توده های نفوذی نیمه ژرف در منطقه دیده می شود. دگرسانی ها شامل سیلیسی شدن، سریسیتی شدن، کلریتی شدن، اپیدوتی شدن اکتینولیتی شدن آرژیلیکی شدن کربناتی شدن و آلونیتی – ژاروسیتی شدن هستند که شرایط فیزیکی – شیمیایی مناسبی را برای نهشت کانه ها فراهم نموده اند. جایگیری توده های نفوذی نیمه ژرف در سنگهای آتشفشانی آتشفشانی رسوبی و رسوبی ائوسن با تشکیل و توسعه ذخایر اسکارن، اپی ترمال و رگه های باریت همراه شده است. مطالعات کانه نگاری و تجزیه ای پیشرفته نشان میدهند که کانه زایی اپی ترمال شامل مگنتیت، پیریت، کالکوپیریت، بورنیت، کالکوسیت، باریت، آلیاژ مس – قلع – آهن، هماتیت، پسیلو ملان، جاکوپسیت، مارتیت، گوتیت و لپیدوکروزیت است. اسکارن زایی در این منطقه در مرحله پیش رونده و پس رونده صورت گرفته است. کانی های پیرومتاسوماتیک آندرادیت گروسولاریت در مرحله پیشرفته ایجاد شده اند و کانیهایی نظیر هماتیت، اپیدوت، کلریت، ترمولیت اکتینولیت، کلسیت کوارتز ،پیریت کالکوپیریت و کالکوسیت در مرحله پس رونده تشکیل شده اند. مطالعات ترمومتری بر روی رگه های باریست به عنوان تنها کانی حاوی میانبار سیال آشکار می کند که اختلاط سیالات با شرایط فیزیکوشیمیایی متفاوت عامل اصلی کانه زایی اپی ترمال در منطقه بوده است.
کلیدواژه ها: توده های نفوذی ، نیمه ژرف اپی ترمال اسکارن گارنت میانبارهای ،سیال، مسگر آباد، تهران، ایران.
۱- پیش نوشتار
منطقه مسگر آباد با طول جغرافیایی – ۱۶- ۵۱۰۳۶ تا – ۵۱۰۳۱۰۴۱ خاوری و عرض جغرافیایی ” ۲۴ ۳۵ ۳۵ تا ” ۴۱ ۳۷ ۳۵۰ شمالی، در شهرستان ری، ۱۰ کیلومتری جنوب خاور تهران قرار دارد این منطقه از نظر زمین ریخت شناسی تپه ماهوری و کم ارتفاع است. وجود خاک صنعتی سنگ لاشه، سنگ مالون، آهک و رس به عنوان مواد اولیه کارخانه سیمان تهران و سنگهای تبخیری (گچ) سبب شده است که منطقه مسگر آباد از دیرباز از دیدگاه زمین شناسی اقتصادی مورد توجه پژوهشگران مختلف قرار بگیرد. از طرفی، حضور سامانه دگرسانی گسترده، رگه های باریت، کلاهک آهنی و کانی سازی گارنــت بـر اهمیت اقتصادی این منطقه افزوده است. از نکات قابل ذکر در مورد زمین شناسی این منطقه می توان به عدم تفکیک واحدهای سنگی در نقشه زمین شناسی ۱:۱۰۰۰۰۰ شرق تهران اشاره نمود. در این پژوهش، با استفاده از مشاهدات صحرایی، بررسی عکس های هوایی و تصاویر ماهواره ای و تهیه و مطالعه مقاطع نازک از واحدهای سنگی، در ابتدا نقشه ۱:۲۵۰۰۰ تهیه شد. سپس با استفاده از مطالعات کانی شناسی و ژئوشیمیایی مبادرت به بررسی پتانسیلهای اقتصادی حاضر در این منطقه گردید. این نوشتار اطلاعات به نسبت جامعی از ویژگیهای زمین شناسی، سنگ شناسی، کانه زایی، دگرسانی و میانبارهای سیال توده نفوذی نیمــه ژرف و آتشفشانی از منطقه مسگر آباد را ارائه میدهد. امید است نتایج این پژوهش بتواند در معرفی این منطقه به عنوان یک محدوده در اولویت اکتشاف مفید و مؤثر واقع شود.
الف) نمایی میکروسکوپی از منطقه بندی پلاژیو کلاز در سنگ با ترکیب مونز ودیوریت پورفیری کربناتی و سریسیتی؛ ب) سنگ با ترکیب مونزونیت پورفیری همراه با دگرسانی سریسیتی که به طور پراکنده به ویژه در پلاژیو کلازها و تبدیل شدگی آمفیبول به ترمولیت اکتینولیت دیده می شود؛ پ) پلاژیو کلاز فلدسپار آلکالن و کوارتز در سنگ با ترکیب گرانودیوریت پورفیری؛ ت) کانی بیوتیت همراه با اینکلوژن هایی از آپاتیت در دایـک بـا ترکیب مونزونیتی و بافت میکرولیتی – پورفیریتیک؛ ث) حفره هایی که با کلسیت پر شده است؛ ج) کانه زایی پیریـت کـه بـا دگرسانی کلریتی همراه شــده اســت (کلیه تصاویر به صورت xpl تهیه شده
اند).
الف) نمایی میکروسکوپی از مگنتیت مارتیتی شده در توده نفوذی همراه با آغشتگیهای لیمونیتی؛ ب) نمایی از پیریت که از حاشیه ها به گوتیت تبدیل شده است؛ پ) تبدیل پیریت به هیدروکسیدهای نهان بلورین پیریت با افزایش شدت هوازدگی؛ ت) نمایی میکروسکوپی از کانی کالکوپیریت که از حاشیه به گوتیت تبدیل شده است با ث) نمایی میکروسکوپی از همراهی کالکوپیریت، بورنیست، کالکوسیت و مالاکیت در توف سیلیسی و کربناتی شده؛ (ج) نمایی میکروسکوپی از پیریت با بافت باقی مانده که به لپیدو کروزیست و گوتیست تبدیل شده است؛ ح وخ) نمایی از رگه های پسیلوملان همراه با زمینه جاکوپسیت در سنگهای آتشفشانی؛ د) نمایی میکروسکوپی از ترکیب مس – قلع – آهن دار در تـوف ویترو کلاستیک.
الــف: تصویــر میکروســکوپ
الکترونــی (BSE )و تصویــر طیــف EDS از فــاز ســفیدرنگ؛
الف) نمایــی میکروســکوپی از اجتماعــات میانبارهــای تــک فــازی مایــع؛ ب) نمایــی میکروســکوپی از اینکلوژن دو فــازی
ج) نمایــی میکروســکوپی از میانبارهــای ســه فــازی
دانلود فایل مقاله
نویسندگان:
معصومه نوروزی،محمد لطفی محمد هاشم امامی ، حمایت جمالی، علی عابدینی
نظرات کاربران