در طول تاریخ، گوهرسنگهای بسیاری کشف شدهاند که هر کدام بهنوعی رکوردی را جابهجا کردهاند، اما هیچکدام به اندازه الماس کولینان (Cullinan Diamond) توجه جهان را به خود جلب نکردهاند. این الماس که بیش از یک قرن پیش در آفریقای جنوبی کشف شد، هنوز هم عنوان بزرگترین الماس راف با کیفیت جواهری کشفشده در جهان را در اختیار دارد.
الماس کولینان به وزن حیرتانگیز ۳۱۰۶ قیراط، معادل حدود ۶۲۱ گرم بزرگترین الماس راف با کیفیت جواهری که تا کنون یافت شده
داستان کشف این سنگ ارزشمند، تنها یک روایت زمینشناسی نیست؛ بلکه ماجرایی است که به خاندان سلطنتی بریتانیا، بزرگترین متخصصان تراش الماس و یکی از مهمترین اکتشافات تاریخ گوهرشناسی گره خورده است.
کشفی اتفاقی که جهان را شگفتزده کرد
در ۲۶ ژانویه ۱۹۰۵، فردریک ولز (Frederick Wells) که به عنوان سرپرست معدن پرمیر (Premier Mine) در آفریقای جنوبی فعالیت میکرد، هنگام بازدید روزانه از معدن متوجه انعکاس نور عجیبی در دیواره معدن شد.
او ابتدا تصور کرد با یک تکه شیشه یا بلور معمولی روبهرو شده است، اما پس از استخراج سنگ مشخص شد یکی از مهمترین کشفیات تاریخ گوهرسنگها رقم خورده است. وزن این الماس حیرتانگیز ۳۱۰۶ قیراط، معادل حدود ۶۲۱ گرم بود؛ رقمی که حتی امروز نیز هیچ الماس جواهری دیگری به آن نزدیک نشده است.
تصویر فردریک ولز (Frederick Wells) که به عنوان سرپرست معدن پرمیر (Premier Mine) فعالیت می کرد به همراه الماس کولینان او برای کشف الماس کولینان (بزرگترین الماس راف با کیفیت جواهری) ۱۰،۰۰۰ دلار آمریکا پاداش گرفت.
این الماس به افتخار مالک معدن، توماس کولینان (Thomas Cullinan)، «کولینان» نام گرفت؛ نامی که بعدها در تاریخ گوهرشناسی جاودانه شد.
توماس کولینان در معدن پرمیر آفریقای جنوبی ، سال ۱۹۰۵
چرا کولینان یک استثنا محسوب میشود؟
کولینان از شفافیت و کیفیتی استثنایی برخوردار بود و کارشناسان آن را یکی از ارزشمندترین الماسهای تاریخ میدانستند. بررسیهای اولیه نشان میداد این سنگ احتمالاً بخشی از یک بلور بسیار بزرگتر بوده که در طول میلیونها سال بر اثر فرآیندهای طبیعی شکسته و جدا شده است.
هدیهای برای پادشاه بریتانیا
دو سال پس از کشف، دولت وقت ترانسوال تصمیم گرفت این الماس را به عنوان هدیهای رسمی به ادوارد هفتم (Edward VII)، پادشاه بریتانیا، تقدیم کند.
الماس کولینان به شاه ادوارد هفتم اهدا شد
ارزش فوقالعاده کولینان باعث شده بود نگرانیهای زیادی درباره سرقت آن وجود داشته باشد. به همین دلیل مقامات بریتانیایی و مسئولان معدن یک عملیات فریب طراحی کردند؛ یک کشتی با تدابیر امنیتی شدید به عنوان حامل الماس معرفی شد و حتی مأموران ویژه از آن محافظت میکردند. اما در واقع الماس کولینان در یک بسته پستی معمولی و بدون جلب توجه به اروپا فرستاده شد و سالم به مقصد رسید؛ روشی که هنوز هم یکی از جالبترین عملیاتهای امنیتی در تاریخ جواهرات جهان به شمار میرود.
دشوارترین عملیات تراش الماس در تاریخ
پس از رسیدن کولینان به اروپا، بزرگترین چالش آغاز شد؛ چگونه میتوان چنین الماس عظیمی را بدون آسیبدیدگی برش داد؟
این مأموریت به شرکت مشهور برادران آشر (Asscher Brothers) در هلند سپرده شد. کارشناسان ماهها روی ساختار داخلی سنگ مطالعه کردند تا بهترین محل برش را پیدا کنند.
جوزف آشر در حال کار بر روی الماس کولینان سال ۱۹۰۸
در نهایت کولینان به ۹ قطعه اصلی و دهها قطعه کوچکتر تقسیم شد. بسیاری از این قطعات بعدها به مشهورترین الماسهای جهان تبدیل شدند.
الماس کولینان، بزرگترین الماس راف کشف شده با کیفیت جواهری در جهان، به ۹ قطعه اصلی و دهها قطعه کوچکتر تقسیم شد. در تصویر بالا تراش ۹ قطعه اصلی و جواهراتی که الماس ها در آن استفاده شده اند مشخص شده.
ستاره بزرگ آفریقا؛ مشهورترین الماس حاصل از کولینان
بزرگترین قطعه بهدستآمده از برش کولینان، «ستاره بزرگ آفریقا» (Great Star of Africa) نام گرفت.
الماس کولینان ۱ به وزن ۵۳۰٫۲ قیراط، معروف به ستاره آفریقا، بالای عصای سلطنتی بریتانیا قرار داده شد.
این الماس ۵۳۰٫۲ قیراط وزن دارد و همچنان بزرگترین الماس تراشخورده بیرنگ جهان محسوب میشود. امروزه این گوهر در عصای سلطنتی بریتانیا نگهداری میشود و از مهمترین جواهرات سلطنتی جهان به شمار میآید.
دومین قطعه بزرگ نیز با وزن ۳۱۷٫۴ قیراط در تاج سلطنتی بریتانیا قرار گرفته است.
آیا رکورد کولینان شکسته شده است؟
در دهههای اخیر چندین الماس بسیار بزرگ در نقاط مختلف جهان کشف شدهاند. از جمله الماس سولو (Sewelo) در بوتسوانا و برخی نمونههای عظیم دیگر که توجه رسانهها را به خود جلب کردند.
با این حال هیچکدام از این سنگها نتوانستهاند رکورد تاریخی ۳۱۰۶ قیراطی کولینان را پشت سر بگذارند. به همین دلیل پس از گذشت بیش از ۱۲۰ سال، کولینان همچنان بزرگترین الماس راف با کیفیت جواهری کشفشده در جهان محسوب میشود.
بیشتر بخوانید:
الماس امید (THE HOPE DIAMOND)
الماس قرمز وینستون؛ نایابترین گوهر سرخ جهان
رونمایی از الماس فلورانسی پس از یک قرن
حراج الماس رویای اقیانوس در حراجی کریستیز
ارزش واقعی کولینان چقدر است؟
تعیین ارزش دقیق کولینان تقریباً غیرممکن است. اگر چنین الماسی امروز کشف میشد، احتمالاً صدها میلیون دلار ارزشگذاری میشد. با این حال اهمیت تاریخی، کمیابی و جایگاه آن در میان جواهرات سلطنتی باعث شده ارزش واقعی آن بسیار فراتر از ارقام مالی باشد.
کولینان تنها یک گوهرسنگ نیست؛ بلکه بخشی از تاریخ زمین، صنعت گوهرشناسی و میراث فرهنگی جهان محسوب میشود.
امروزه ارزشگذاری الماس های گوهرتراشی شده از الماس راف کولینان، که از جواهرات سلطنتی انگلیس می باشند به دلیل اهمیت تاریخی تقریباً غیرممکن است.
نتیجهگیری
بیش از یک قرن از کشف کولینان میگذرد، اما این سنگ همچنان جایگاه خود را به عنوان بزرگترین الماس راف با کیفیت جواهری جهان حفظ کرده است. از لحظه کشف در معدن پرمیر تا حضور در جواهرات سلطنتی بریتانیا، کولینان مسیری منحصربهفرد را طی کرده و به یکی از مشهورترین گوهرسنگهای تاریخ تبدیل شده است.
شاید در آینده الماسهای بزرگتری کشف شوند، اما داستان کولینان نشان میدهد که برخی اکتشافات فراتر از یک رکورد ساده هستند و به بخشی ماندگار از تاریخ بشر تبدیل میشوند.
منابع
Encyclopaedia Britannica – Cullinan Diamond
Gemological Institute of America (GIA)
نظرات کاربران