گوهرتراشی (Gem Cutting) هنر شکل دهی و تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی برای افزایش درخشش، رنگ، و زیبایی آن هاست. تراش فست (Faceted Cut) یکی از روش های اصلی تراش جواهرات است که در آن سنگ با سطوح صاف و هندسی به نام فست (Facet) برش میخورد. این فست ها نور را بازتاب میدهند و باعث ایجاد درخشش (Brilliance) و آتش (Fire) در سنگ می شوند. در ادامه، انواع تراشهای فست معروف را بررسی میکنیم:
۱. تراش برلیان (Brilliant Cut)
– ویژگی ها:
– طراحی برای حداکثر درخشش و پراکندگی نور.
– فست های مثلثی و کایتشکل (بادبادکی) در بالا و پایین سنگ.
– تعداد فست ها: معمولاً ۵۷ یا ۵۸ فست (شامل تاج، Pavilion، و Culet).
– معروف ترین نمونه: تراش گرد برلیان (Round Brilliant) که برای الماس ها رایج است.
– کاربرد: الماس، موزانایت، و سنگ های با ضریب شکست نور بالا.
۲. تراش پلکانی (Step Cut)
– ویژگی ها:
– فست های مستطیلی یا ذوزنقه ای که به صورت موازی و پلکانی تراش میخورند.
– تاکید بر وضوح رنگ و خلوص سنگ به جای درخشش.
– نمونه ها:
– تراش زمردی (Emerald Cut): برای زمرد و سنگ های شفاف با رنگ جذاب.
– تراش آشر (Asscher Cut): نسخه ی مربعی تراش زمردی با فستهای بیشتر.
– کاربرد: زمرد، یاقوت کبود، و سنگ های رنگی با شفافیت بالا.
۳. تراش مختلط (Mixed Cut)
– ویژگی ها:
– ترکیبی از تراش برلیان و پلکانی.
– تاج (بالای سنگ) با فست های برلیان و پایین (Pavilion) با فستهای پلکانی.
– نمونه ها:
– پرنسس (Princess Cut): مربعی با فست های تیز و درخشش فوق العاده (محبوب در الماس).
– کوشن (Cushion Cut): مربع یا مستطیل با گوشه های گرد و فست های ترکیبی.
۴. تراش رز (Rose Cut)
– ویژگی ها:
– پایه ی صاف و گنبدی از فست های مثلثی در بالا.
– بدون Pavilion (قسمت پایینی سنگ).
– درخشش ظریف و رمانتیک، شبیه گلبرگ های گل رز.
– تاریخچه: محبوب در دوره ی ویکتوریا و باروک.
– کاربرد: سنگ های قدیمی، الماس های آنتیک، یا سنگ های مات مانند عقیق.
۵. تراش اروپایی قدیمی (Old European Cut)
– ویژگی ها:
– نسخه ی قدیمی تر تراش برلیان با میز (Table) کوچک و فست های بزرگتر.
– شکل گرد با عمق بیشتر و درخشش ویترینتی.
– کاربرد: الماس های آنتیک و سنگ های تاریخی.
۶. تراش مارکیز (Marquise Cut)
– ویژگی ها:
– شکل بیضی کشیده با دو انتهای نوکتیز.
– فست های برلیان برای افزایش درخشش.
– کاربرد: ایجاد توهم بزرگتر نشان دادن سنگ.
۷. تراش قلب (Heart Cut)
– ویژگی ها:
– شکل قلب با فست های برلیان یا پلکانی.
– نیازمند مهارت بالا برای تراش متقارن.
– کاربرد: سنگ های نمادین مانند الماس های عاشقانه.
۸. تراش تریلیان (Trillion Cut)
– ویژگی ها:
– شکل مثلثی با فست های پلکانی یا برلیان.
– اغلب به عنوان سنگ مکمل در انگشترها استفاده میشود.
۹. تراش بیضی (Oval Cut)
– ویژگی ها:
– ترکیبی از تراش برلیان در شکل بیضی.
– ایجاد توهم درازتر دیده شدن انگشت.
عوامل موثر در انتخاب تراش فست:
۱. خواص نوری سنگ: ضریب شکست نور و پراکندگی.
۲. شکل خام سنگ: کاهش ضایعات و حفظ وزن.
۳. کاربرد نهایی: جواهرات روزمره یا خاص.
۴. سلیقه ی زیبایی شناختی: کلاسیک یا مدرن.
نظرات کاربران