فیروزه معدن مونالیزا، واقع در بخش پولک (Polk) در ایالت آرکانزاس ایالات متحده، در سال ۲۰۱۸، زمانی که شرکت Avant Mining بازگشایی معدن را تبلیغ کرد و یک قطعه فیروزه تثبیتشده تقریباً ۱۱۱ کیلوگرمی را در نمایشگاه AGTA GemFair در توسان، آریزونا به نمایش گذاشت، دوباره مورد توجه قرار گرفت.
نقشه محل معدن مونالیزا در شهرستان پولک، آرکانزاس به همراه رخنمون های زمینشناسی نواکولیت
موقعیت منحصر به فرد و شرایط زمینشناسی معدن، بسیاری را به این سوال سوق داد که آیا سنگ کشف شده واقعا فیروزه است؟ و اگر فیروزه است چگونه تشکیل شده ؟. کانیهای فسفات در آرکانزاس رایج هستند، اما فقدان منبع مشخص مس در این منطقه مانعی برای تشکیل فیروزه در نظر گرفته میشد.
بیشتر بخوانید:
راه ابریشم و فیروزه نیشابور
روش های بهسازی فیروزه و راه های تشخیص آن
استخراج فیروزه در معدن میدوک
معدن فیروزه نیشابور
فیروزه راف و تراشخورده از معدن مونالیزا، بخش پولک، آرکانزاس
چکیده: در این مطالعه، نمونههای بهدستآمده در طول بازدیدهای متعدد از معدن برای شناسایی شیمی و ساختار آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
نتایج پراش اشعه ایکس، طیفسنجی رامان، طیفسنجی فرابنفش/مرئی/مادون قرمز با مشاهدات و اندازهگیریهای زمینشناسی ترکیب شد تا فیروزه مونالیزا به طور جامع معرفی شود. مس به عنوان یکی از اجزای اصلی تمام نمونههای آزمایش شده شناسایی شد و غلظت اکسید مس از ۱.۷۱ تا ۶.۱۸ درصد وزنی متغیر بود. وجود مس در مقادیر عناصر اصلی، استفاده از اصطلاح فیروزه (turquoise) را در گوهرشناسی توجیه میکند، اگرچه طیف وسیع غلظتها نشاندهنده روابط محلول جامد بین کانیهای گروه فیروزه است که ناهمگونی ذاتی و کانیشناسی پیچیده رسوبات فیروزه را برجسته میکند.
نگین های فیروزه مونالیزا
تعداد کمی از گوهرسنگ ها تاریخچهای به گستردگی و تنوع فیروزه دارند. از تمدنهای باستانی در چین و فراعنه مصر گرفته تا طراحی های مدرن، این گوهرسنگ اپک، تخیلفرهنگها و جوامع را در اقصی نقاط دنیا به خود جلب کرده. در ایالات متحده، فیروزه از دیرباز با فرهنگهای بومی آمریکا مرتبط بوده است. در حالی که معادن در مناطق خشک آریزونا، نیومکزیکو، نوادا، کلرادو و کالیفرنیا دارای تاریخچههای غنی و اهمیت باستانشناسی هستند، بسیاری از این مکانها امروزه به طور فزایندهای در حال تخلیه هستند منابع آن ها رو به اتمام است اما فیروزه همچنان تقاضای زیادی دارد مخصوصا در بازارهای جهانی و داخلی، منشا فیروزه و معدنی که از آن استخراج شده حائز اهمیت است. اگرچه کانیسازی رسوبی فیروزه در ایالات متحده در خارج از جنوب غربی آمریکا، مانند بخش های ، آلاباما مشاهده و ثبت شده است، استخراج از این مکانها از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نبوده است.
با این حال، در سال ۲۰۱۸، یک معدن فیروزه غیرفعال به نام معدن مونالیزا در کوههای اوچیتا (Ouachita) در غرب آرکانزاس توسط شرکت Avant Mining LLC خریداری شد و “فیروزه مونالیزا” (Mona Lisa turquoise) دوباره وارد بازار شد.
وجود فیروزه در معدن مونالیزا، همواره مورد تردید بوده و اعتبار این معدن به عنوان یک منبع تجاری فیروزه در هاله ای از ابهام قرار داشت.
به طور دقیق تر وجود فیروزه در غرب آرکانزاس قبلاً مستند شده بود اما وسعت و ماهیت این کانسار به طور کامل توصیف نشده بود. آب و هوای مرطوبتر کوههای اوچیتا (در مقایسه با جنوب غربی آمریکا) باعث هوازدگی سریع کانیهای فسفات، از جمله فیروزه، میشود. آرکانزاس همچنین فاقد فعالیتهای آذرین و ذخایر پورفیری مرتبط با مس است که در زمینشناسی معادن شناختهشدهتر فیروزه یافت میشود. عدم وجود کانیسازی مقادیر قابل توجه مس در آرکانزاس منجر به گمانهزنیهایی شده است مبنی بر اینکه فیروزه معدن مونالیزا فیروزه نیست، بلکه یک کانی سبز کمرنگ تا آبی با مقادیر کم مس به نام پلانریت (planerite) از گروه فیروزه است. پلانریت یکی از چندین کانی فسفات است که به طور مکرر در آرکانزاس یافت میشود.
فیروزه صاعقه (Lightning bolt) بدون عملیات بهسازی در ماتریکس (۲۷.۹۰ قیراط) از معدن مونالیزا.
تاریخچه فیروزه معدن مونالیزا در آرکانزاس
در سال ۱۸۷۷، کانیهای فسفات در آرکانزاس برای اولین بار از یک منطقه حاوی کانی واریسیت (variscite) در بخش مونتگومری (Montgomery) توصیف شدند . در سال ۱۸۸۳، کانی واولیت (wavellite) آرکانزاس توسط جورج کونز کشف و گزارش شد، و استخراج «سنگ فسفات» در چندین بخش آرکانزاس در قرن بیستم آغاز شد. در سالهای قبل از جنگ جهانی دوم، دانشمندان علوم زمین با همکاری سازمانهای دولتی، مناطق دارای فسفات آلومینیوم دیگری را کشف کردند، محل معدن مونالیزا، واقع در خط الراس کوه لیتل پورتر، برای اولین بار در سال ۱۹۵۸ برای استخراج فسفات برای کودهای کشاورزی افتتاح شد.
استخراج فسفات در مقیاس وسیعتر در سایر بخش های آرکانزاس منجر به تعطیلی محدوده موسوم به مونالیزا قبل از سال ۱۹۶۳ شد. در سال ۱۹۷۴، این معدن توسط جک مکبراید دوباره کشف شد، که طبق گزارشها، او یک کابین در نزدیکی معدن ساخت. گزارشهای بعدی نشان داد که این معدن در آن زمان به چندین شخص اجاره داده شده بود. این معدن در دهه ۱۹۷۰ با نامهای زیادی از جمله “مکبراید” (McBride)، “شرکت نیوتن”(Newton Company)، “بلو برد”(Blue Bird)، “مکبروم” (McBroom) و “مونالیزا” شناخته میشد. پیش از سال ۱۹۷۸، تولید فیروزه شامل استفاده از یک چاه عمودی ساده (در عمق حدود ۹ متر) و به دنبال آن حفر تونلهای افقی برای یافتن کانسار بود . طبق گزارشها، تولید کلی فیروزه در آن دوره از ۲۷۲ کیلوگرم تجاوز نکرد.
تبلیغ سال ۱۹۸۰ برای فیروزه آرکانزاس که در مجله Lapidary چاپ شده
ادامه در بخش ۲
منبع: مجله Gem & Gemology -WINTER 2025
نظرات کاربران