- ساختار مواد جامد تشکیل دهنده پوسته زمین را می توان از ریزترین ساختار تا درشت ترین سـاختار به این صورت نشان داد: اتمها ←عناصر ←ترکیبات← کانیها← سنگ ها

سنگ گرانیت و مثالی از عناصر،کانی ها و سنگ های آن
کانی ترکیبی است که دارای ویژگی های زیر باشد:
- طبیعی باشد
- غیر آلی باشد
- جامد باشد
- دارای یک ساختارکریستالین (بلورین) مشخص باشد(دارای یک ساختار اتمی منظم باشد)دارای یک فرمول شیمیایی معین باشد.
- هموژن (همگن) باشد یعنی در جهات مختلف خـواص فیزیکـی و شـیمیایی یکسـان داشـته باشد.

تصویری از کانی ایرانیت که اولین بار در ایران مشاهده شد و مزین به نام کشورمان است
کدامیک از مواد زیر کانی هستند؟
فولاد (کانی نیست چون طبیعی نیست)
پلاستیک (کانی نیست چون طبیعی نیست)
شکر (کانی نیست چون طبیعی نیست و ترکیب آلی است)
نمک (کانی است)
آب (کانی نیست چون جامد نیست)
یخ (کانی است)
ذغال (کانی نیست چون ترکیب آلی است)
گرانیت (کانی نیست چون همگن نیست و ترکیب شیمیایی مشخصی ندارد)
شیشه (کانی نیست چون بلورین نیست)
میکا (کانی است)
طلا (کانی است)
کاغذ (کانی نیست چون غیر طبیعی است و ترکیبات آلی دارد)
گچ (کانی نیست چون ترکیب آلی است)
ذرت (کانی نیست چون ترکیب آلی است)
فراوانی کانی ها
بر اساس تعریف یاد شده برای کانی نزدیک به ۴۰۰۰ کانی شناخته شده است (تا سـال ۲۰۰۴). کـه از این میان تقریباً ۱۵۰ کانی معمول، تقریباً ۵۰ کانی تا اندازه ای کمیاب و بقیه کمیاب یا بسـیار کمیـاب هستند.
بنا به تحقیقاتی که برت( BARTH) انجام داد متوجـه شـد کـه ۸ عنصـر زیـر تفریبـاً ۹۸/۵۸ درصد وز نی و ۹۶/۷ درصد اتمی سنگ های پوسته زمین را تشکیل می دهند.

فرآوانی عناصر در سنگهای پوسته زمین
اکسیژن و سیلیسم با ۶۰/۵ و ۲۰/۵ درصد اتمی، سیلیکات ها را تشکیل می دهند کـه مهمتـرین کانی هـای تشکیل دهنده سنگ های پوسته زمین می باشند.
Ronov در سال ۱۹۶۹ کانی های تشکیل دهنده پوسته زمین را از نظر فروانـی درصـد حجمـی زیـر اعلام داشت.

جدول فرآوانی کانی ها در پوسته زمین
بیشتر بخوانید:
ابوریحان بیرونی پیشگام کانیشناسی و گوهرشناسی در جهان
شرابرزیت (Schreibersite) | کانی کمیاب شهابسنگی
کشف کانی کرنوویت، در دل نمونه سنگهای یک موزه
آدامیت؛ کانی درخشان با فلورسانس چشمگیر
مطالعات کانی شناسی کانی های اورانیل با میکروسکوپ الکترونی
اهمیت علم کانی شناسی
کانی شناسی در علوم طبیعی استفاده و اهمیت زیادی دارد. سنگ شناسها، جـواهر شناس ها، جغرافـی دانها، شیمی دانها، فیزیک دانها، مهندسین معدن و مهندسین مواد از علم کانی شناسی بهره می گیرند.

علم کانی شناسی به دو قسمت تقسیم می شود:
- کانی شناسی عمومی
- کانی شناسی توصیفی
کانی شناسی عمومی درباره موضوعات زیر است:
- هندسه بلورها
- شیمی بلورها
- فیزیک بلورها
- بلورها از نظر نور (بلورشناسی نوری)
پس در واقع کانی شناسی عمومی علم بلورشناسی یا کریستالوگرافی است.
کانی شناسی توصیفی درباره موضوعات زیر است:
- نحوه تشخیص کانیها
- نحوه تشکیل کانیها
- منابع کانیها
- موارد استعمال و استفاده کانیها
منبع: کانی شناسی غیر سیلیکاتها
نویسنده: کیانوش بارانی
نظرات کاربران