عاج (Ivory) یک گوهر ارگانیک است که هزاران سال بخشی از هنر و فرهنگ بشر بوده است. این گوهر همیشه نماد قدرت، نیروی حیات و شکوه طبیعت بوده است . اشیاء ساخته شده از عاج در اکثر تمدنهای بزرگ برای اهداف تشریفاتی و زینتی مورد استفاده قرار میگرفتند.

عاج در فرهنگ چین گوهری بسیار محبوب است
در اروپا، باستانشناسان کاروینگ ها و دستساخت های عاجی را کشف کردند که قدمتی تا ۳۰۰۰۰ سال دارند. مصریان تا ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، زیورآلات نفیس عاجی میساختند.
اشیاء ساخته شده از عاج در اکثر تمدنهای بزرگ برای اهداف تشریفاتی و زینتی مورد استفاده قرار میگرفتند
سهولت کار با آن و طیف رنگی آن – از سفید ملایم تا درخشان و از زرد روشن تا طلایی و قهوهای عاج را به ابزاری ارزشمند برای گوهرتراشان و طراحان جواهرات تبدیل کرده است.

مهره های گوهر عاج در ابعاد ۶ تا ۱۲ میلی متر
منابع گوهر عاج
امروزه، عاج یکی از بحثبرانگیزترین مواد جواهری جهان است. این گوهر از عاج یا دندان برخی پستانداران نیز به دست میآید و آن پستانداران برای به دست آوردن این گنج باید آسیب ببیند یا حتی بمیرد. آشناترین منبع عاج فیل است.
سایر گونهها شامل اسب آبی، نهنگ دریایی، نهنگ عنبر، گراز دریایی و گراز وحشی میشوند. اکثر آنها گونههای در معرض خطر انقراض هستند.

منابع اصلی گوهر عاج، این گوهر از عاج یا دندان برخی حیوانات بدست می آید.
جایگزینی برای گوهر عاج
یک جایگزین محدود برای عاج، عاج فسیلی(fossil ivory) است که عمدتاً از بقایای ماموتهای پشمالو که بیش از ۱۰۰۰۰ سال پیش در نیمکره شمالی ساکن بودند، به دست میآید.منبع اصلی عاج فسیلی منطقه سیبری روسیه است. همچنین یک بازار قانونی برای مجموعهداران عاج وجود دارد.
قوانین بینالمللی علیه تجارت عاج
ممنوعیتهای بینالمللی (تحت کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد تجارت بینالمللی گونههای گیاهی و جانوری وحشی در معرض خطر موسوم به CITES) علیه تجارت عاج وجود دارد. بیش از ۱۰۰ کشور عضو CITES هستند و اکثر آنها قوانینی را برای تقویت این ممنوعیت تصویب کردهاند. فراتر از این، فعالان محیط زیست و حقوق حیوانات به شدت با تجارت عاج مخالفند و اکثر مصرفکنندگان نیز از آن اجتناب میکنند.

اقدام بحث برانگیز سوزاندن میلیون ها دلار عاج فیل در کنیا که از شکارچیان مصادره شده بود

توافق ایالات متحده و چین برای ممنوعیت تجارت عاج فیل، خبر خوبی برای فعالان محیط زیست و حقوق حیوانات است
در یک تحقیق در مورد فیل های موزامبیک در آفریقا مشخص شده شکار فیلها برای عاج، موجب فراوانشدن بیعاجی در فیلها شده ، معمولا فیلهای نر و ماده هر دو عاج دارند که درواقع یک جفت دندان بسیار بزرگ است؛ اما تعداد کمی از فیلها بدون عاج متولد میشوند. با شکار سنگین بهخاطر عاج، فیلهای بدون عاج با احتمال بیشتری ژنهای خود را به نسل بعد منتقل میکنند.به عبارت دیگر ازدستدادن عاج، واکنش تکاملی فیلهای آفریقایی به شکارچیان است.
با وجود همه این ها، هنوز بازار قوی برای عاج وجود دارد که اکنون تقریباً منحصراً از طریق روشهای مجرمانه عرضه میشود

کاروینگ زیبا بر روی عاج مربوط به فرهنگ چین
نمونه از کاروینگ بر روی عاج توسط گوهرتراشان هندی
بیشتر بخوانید:
تزئین مروارید های تاهیتی با هنر ژاپنی
گوهر مرجان یا کُرال
گوهر آلی سنگ گوش ماهی
آمولیت یا آمولایت
بهسازی عاج
از بهسازی های عاج می توان به بهسازی با گرما(Heating)، رنگ زدن(Dyeing) و سفید کردن (Bleaching) اشاره کرد همچنین متأسفانه، برخی از تاجران متقلب از نوعی بهسازی برای قدیمی کردن مصنوعی عاج های جدید استفاده میکنند تا بدین ترتیب ممنوعیتهای قانونی را دور بزنند.
نکات مهم در مورد گوهر عاج
برای تمیز کردن این گوهر به هیچ عنوان از دستگاه های التراسونیک و تمیز کردن با بخار استفاده نکنید ، در هنگام خرید مواظب نمونه های تقلبی عاج در بازار باشید در نهایت برای اطلاعات بیشتر با یک گوهرشناس متخصص مشورت کنید.

انگشتر ساخته شده از طلای ۱۸ عیار، نگین یاقوت و یک گوهر عاج با کاروینگ صورت
منابع:
- Gia
- Sience

نظرات کاربران