در ادامه مقاله قبلی در مورد ارزیابی و معرفی معدن فیروزه مونالیزا در بخش پولک (Polk) در ایالت آرکانزاس بخش دوم مقاله را با قسمت آب و هوا و زمین شناسی شروع می کنیم.
آب و هوا و زمین شناسی معدن فیروزه مونالیزا
در حالی که فیروزه در آب و هوایهای مختلف در سراسر جهان یافت میشود، آب و هوای معدن مونالیزا به طور مشخص با آب و هوای خشک در مناطق معدنی فیروزه در جنوب غربی آمریکا در تضاد است. زمین تپهای و کوههای اوچیتا (Ouachita) به عنوان منطقهای تقریبا معتدل شناخته میشود و بیشترین میزان بارندگی در پاییز و بهار است.

وسعت و موقعیت سیستم کوهزایی اوآچیتا. بخش عمدهای از کمربند کوهزایی، به جز کوههای اوچیتا در آرکانزاس و اوکلاهما، توسط رسوبات جوانتر پوشیده شده است.
میانگین کل بارندگی تقریبا حدود ۱۵۰ سانتیمتر در سال است. میانگین دمای سالانه در منطقه تقریبا ۱۶ درجه سانتیگراد (۶۰.۸ درجه فارنهایت) است که نتیجه تابستانهای گرم و زمستانهای معتدل است. رشد گیاه در دامنه کوهها به قرار گرفتن در معرض نور خورشید بستگی دارد، به طوری که برخی مناطق دارای جنگلهای متراکم و برخی دیگر پراکنده هستند. معدن مونالیزا در حال حاضر شامل یک ترانشه روباز به طول تقریبی ۹۰ متر است که در سنگ میزبان هوازده و شکسته در امتداد خط الراس کوه لیتل پورتر در بخش پولک، آرکانزاس حفر شده است.

ترانشه معدن مونالیزا، آوریل ۲۰۲۲
این ترانشه در نزدیکی محل تماس و گذار بین شیل کوه میسوری و نواکولیت (Novaculite) آرکانزاس واقع شده است، که لایههای نازکی از شیل درست در جنوب ترانشه قابل مشاهده است و در داخل ترانشه با نواکولیت در هم آمیخته شده است. سازند نواکولیت آرکانزاس از سیلیس کریپتوکریستالی چند رنگ با خلوص بالا تشکیل شده است که نام آن از کلمه لاتین به معنای “تیغ” گرفته شده است، زیرا این ماده به طور گسترده برای سنگهای چاقو تیزکن استفاده میشده است. نواکولیت با رنگ روشنتر، فقدان لایهبندی و کلسدونی و … از سنگ چرت متمایز میشود.

فیروزه مونالیزا در حال رسوب در ماتریس نواکولیت هوازده سفید و گچی عکسهای گرفته شده در سپتامبر ۲۰۱۹ از عمیقترین قسمت ترانشه به سمت شمال می باشد

کانیسازی فیروزه در نواکولیت میزبان در معدن مونالیزا، رو به جنوب از مرکز ترانشه
کانی های گروه فیروزه
برای این مطالعه، تمایز قائل شدن بین گونههای معدنی متعدد که ممکن است خواص مشابهی داشته باشند و تعریف دقیق فیروزه بسیار مهم بود. میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و سایر طیف سنجی ها برای تجزیه و تحلیل کریستالوگرافی و شیمی فیروزه استفاده شده است . تحقیقات قبلی در مورد فیروزه و کانیهای فسفات مرتبط منجر به ایجاد گروه کانیهای فیروزه شد ، مجموعهای از فیروزه و پنج کانی مشابه با تفاوتهای شیمیایی جزئی گروه فیروزه شامل
- فیروزه(turquoise)
- پلانریت (planerite)
- کالکوسیدریت (chalcosiderite)
- فاستیت(faustite)
- اهیلیت(aheylite)
- و یک عضو آهندار بدون نام است.
| گروه کانیهای فیروزه | |
|---|---|
| نوع کانی | ترکیب شیمیایی |
| Turquoise
(فیروزه) |
CuAl6(PO4)4(OH)8·4H2O |
| aheylite
(اهیلیت) |
(Fe,Zn)Al6(PO4)4(OH)8·4H2O |
| chalcosiderite (کالکوسیدریت) | Cu(FeAl)6(PO4)4(OH)8·4H2O |
|
faustite ( فاستیت ) |
(Zn,Cu)Al6(PO4)4(OH)8·4H2O |
|
planerite (پلانریت) |
Al6(PO4)2(OH)8·4H2O |

تصویری از ساختار کریستالوگرافی تریکلینیک فیروزه با جایگاههای ساختاری و یونهای مربوطه برای فیروزه ایدهآل
بیشتر بخوانید:
فیروزه معدن مونالیزا در آرکانزاس بخش ۱
راه ابریشم و فیروزه نیشابور
معدن فیروزه نیشابور
مواد و روشهای ارزیابی فیروزه معدن مونالیزا
ده نمونه فیروزه طبیعی با ماتریس توسط Avant Mining برای تجزیه و تحلیل اهدا شد (TQ-A1 تا TQ-J1؛ شکل ۱۰). گوهرشناسان این نمونهها را از مجموعهای از مواد تولید شده در باطلههای قدیمی انتخاب کرد. نمونهها عمداً به این شکل انتخاب شدند تا طیف وسیعی از مواد یافت شده در معدن را با تفاوت در رنگ و سختی در بر بگیرند.

۱۰ نمونهی فیروزه طبیعی از معدن مونالیزا (۱.۴۵ تا ۷.۷۱ قیراط). پس از تجزیه و تحلیل، نمونه TQ-B2 در حین جابجایی به دو قطعه شکسته شد
خواص فیزیکی: رنگ نمونهها تحت روشنایی معادل نور روز ثبت شد سپس سختیها در مقیاس سختی موس Mohs تعیین شدند.
دادههای کانیشناسی: هشت نمونه از ده نمونه آزمایششده با XRD با کانیهای گروه فیروزه (پنج فیروزه، دو فاستیت و یک پلانریت) مطابقت داشتند.
نه نمونه از ده نمونه با استفاده از طیفسنجی رامان با کانیهای گروه فیروزه مطابقت داشتند (هشت فیروزه و یک پلانریت). در صورت امکان، ماتریکس در برخی نمونه ها آزمایش شد؛ فازهای شناسایی شده با نتایج کامل در نشان داده شدهاند.

جدول نتایج آنالیز نمونه ها از معدن فیروزه مونالیزا
نتیجهگیری آنالیز نمونه های معدن فیروزه مونالیزا
معدن مونالیزا به دلیل موقعیت مکانیاش در آرکانزاس منطقهای کمتر شناختهشده است و یک رخداد فیروزهای منحصر به فرد است. ارزیابی گوهرشناسی، پراش اشعه ایکس، طیفسنجی رامان و غلظت عناصر، تایید کرد که این ماده در گروه کانی های فیروزه قرار دارد و دارای یک جزء مس قابل توجه است بنابراین میتواند به عنوان فیروزه طبقهبندی شود.
غلظت روی، مس و آهن همچنین ثابت کرد که اعضای گروه فیروزه، فاستیت، پلانریت و کالکوسیدریت، به طور بالقوه میتوانند در این مکان نیز یافت شوند.
اما این سوال که فیروزه چگونه در این محل تشکیل شده است، همچنان پابرجاست، آلومینیوم و فسفر احتمالاً از واحدهای شیل آبهای عمیق (از جمله شیل کوه میسوری) مشتق شدهاند، در حالی که کانیسازی مس در مناطق مجاور، اغلب همراه با منگنز، توصیف شده است.
منبع: مجله Gem & Gemology – Winter2025
نظرات کاربران