یکی از پرسشهای متداول مراجعان آزمایشگاههای گوهرشناسی و شهابسنگشناسی، علت تفاوت هزینه آنالیز برای نمونههای سبک و سنگین است. در نگاه اول ممکن است تصور شود که فرآیند آزمایش برای همه نمونهها یکسان است، اما در عمل با افزایش وزن، ابعاد و ارزش نمونه، میزان زمان کارشناسی، مسئولیت آزمایشگاه و حساسیت بررسیها نیز افزایش مییابد. به همین دلیل در بسیاری از آزمایشگاههای معتبر دنیا، تعرفه خدمات متناسب با وزن و ارزش نمونه تعیین میشود.
یک گارنت الماندین با تراش دامله (کابوشن) که برای انالیز موسسه گوهرشناسی کیپا آورده شده بود
بخش اول: گوهرسنگها
ارزش بالاتر، مسئولیت بیشتر
در گوهرشناسی معمولاً با افزایش وزن، ارزش اقتصادی سنگ بهصورت چشمگیری افزایش پیدا میکند. یک گوهر چند قیراطی ممکن است چندین برابر یک گوهر کوچکتر از همان نوع ارزش داشته باشد. به همین دلیل هرگونه خطا در تشخیص، درجهبندی یا صدور شناسنامه میتواند تبعات مالی قابل توجهی برای مالک سنگ و آزمایشگاه به همراه داشته باشد.
افزایش هزینه آنالیز در این موارد بخشی از هزینه مدیریت ریسک، مسئولیت حرفهای و کنترل کیفی فرآیند کارشناسی است.
زمان بیشتر برای بررسی اینکلوژن ها و ویژگی های داخلی
گوهرهای بزرگتر نیازمند بررسی دقیقتر و زمان کارشناسی بیشتری هستند. کارشناسان باید حجم بزرگتری از کریستال را از نظر اینکلوژنها ، شکستگیها، زونبندی رنگ، ساختار رشد و نشانههای احتمالی بهسازی مورد بررسی قرار دهند.
بررسی یک سافایر توسط دکتر مسعود کیانی
هرچه ابعاد سنگ بیشتر باشد، ارزیابی کامل تمامی ویژگیهای داخلی زیر میکروسکوپ زمان بیشتری نیاز خواهد داشت. در بسیاری از موارد، گوهرهای ارزشمند و درشت توسط چند کارشناس بهصورت مستقل ارزیابی میشوند تا بالاترین سطح دقت و اطمینان در نتیجه نهایی حاصل شود.
استفاده از تجهیزات تخصصی و بررسیهای تکمیلی
در نمونههای با ارزش و وزن بالاتر، فرآیند کارشناسی معمولاً به بررسیهای دقیقتر و کنترلهای بیشتری نیاز دارد. این بررسیها شامل مطالعات میکروسکوپی، تصویربرداری تخصصی، ارزیابی ساختار داخلی و در موارد لازم استفاده از میکروسکوپ الکترونی برای بررسی دقیقتر ویژگیهای نمونه است.
انجام این مراحل علاوه بر افزایش زمان کارشناسی، نیازمند استفاده از تجهیزات تخصصی و صرف زمان بیشتر توسط کارشناسان است که در تعیین هزینه نهایی آنالیز تأثیرگذار خواهد بود.
در بسیاری از موارد راف های موزانایت به صورت بلورهای اکتاهدرال تراش داده می شوند و به عنوان الماس های راف به فروش می روند اخیرا چندین نمونه توسط آزمایشگاه کیپا آنالیز و مشخص شد که موزانایت هستند.
حساسیت بیشتر در درجهبندی
در گوهرهای درشت، تفاوت یک درجه در رنگ، پاکی یا کیفیت تراش میتواند تأثیر قابل توجهی بر ارزش نهایی سنگ داشته باشد. به همین دلیل فرآیند درجهبندی در این نمونهها با حساسیت و کنترل بیشتری انجام میشود و زمان کارشناسی افزایش مییابد.
بخش دوم: شهابسنگها
پیچیدگی علمی بیشتر در نمونههای بزرگ
برخلاف گوهرسنگها که ارزش تجاری عامل اصلی افزایش تعرفه است، در شهابسنگها پیچیدگی مطالعات علمی نقش مهمتری دارد.
شناسایی و طبقهبندی دقیق یک شهابسنگ نیازمند بررسی ترکیب کانیشناسی، بافت سنگ، ساختار فلزی و منشأ آن است. هرچه نمونه بزرگتر و ناهمگنتر باشد، نقاط بیشتری باید مورد مطالعه قرار گیرد تا نتیجه نهایی از دقت کافی برخوردار باشد.
بافت درونی ماکروسکوپی شهاب سنگ اکندریت یافت شده در خراسان جنوبی از سیارک وستا
بیشتر بخوانید:
آزمایشگاه شهاب سنگ شناسی کیپا خوارزمی
کیپا، آزمایشگاه گوهرشناسی معتبر ایران
اعتبار شناسنامه گوهرشناسی کیپا خوارزمی تضمینی برای تعیین اصالت جواهرات
خدمات علمی و فناوری دکتر کیانی
آمادهسازی تخصصی نمونه
برای بسیاری از شهابسنگها تهیه مقاطع مطالعاتی ضروری است. این فرآیندها نیازمند صرف زمان و دقت بالا هستند و با افزایش ابعاد نمونه، زمان و هزینه بیشتری خواهند داشت.
مقاطع گرفته شده جهت مطالعه پتروگرافی شهاب سنگ
بلور الیوین در یک شهاب سنگ کندریتی شوک شده و ذوبی
استفاده از میکروسکوپ الکترونی در شهابسنگشناسی
در بسیاری از مطالعات شهابسنگشناسی، بررسیهای چشمی و میکروسکوپی به تنهایی کافی نیست. برای شناسایی دقیق برخی ساختارها، کانیها و ویژگیهای بافتی، از میکروسکوپ الکترونی استفاده میشود.استفاده از میکروسکوپ الکترونی به دلیل شرایط خاص نگهداری و بهره برداری هزینه ی بالایی به آزمایشگاه ها تحمیل می کند.
این مطالعات امکان بررسی ریزساختارهای داخلی، ویژگیهای کانی شناسی و جزئیاتی را فراهم میکنند که با روشهای معمول قابل مشاهده نیستند. هرچه ابعاد نمونه بزرگتر و تنوع ساختاری آن بیشتر باشد، زمان مورد نیاز برای این بررسیها نیز افزایش خواهد یافت
مستندسازی و گزارش تخصصی
صدور گزارش فنی و شناسنامه برای نمونههای ارزشمند نیازمند ثبت دقیق مشاهدات، مستندسازی تصویری، تطبیق نتایج آزمایشگاهی و کنترل نهایی اطلاعات است. این فرآیند نیز بخشی از زمان و هزینه کارشناسی را به خود اختصاص میدهد.
شهاب سنگ آهنی ۴۴ کیلویی اکتاهدریتی از شهرستان ازنا (استان لرستان) که توسط مرکز شهاب سنگ شناسی موسسه گوهرشناسی کیپا شناسایی گردیده و سپس در بولتن شهاب سنگ ایران و خارج کشور ثبت شده است.
جمعبندی
افزایش هزینه آنالیز با افزایش وزن نمونه، صرفاً به دلیل بزرگتر بودن سنگ نیست. در گوهرسنگها این افزایش هزینه عمدتاً ناشی از ارزش اقتصادی بالاتر، حساسیت بیشتر در درجهبندی، زمان طولانیتر بررسی اینکلوژنها و مسئولیت بالاتر آزمایشگاه است. در شهابسنگها نیز افزایش زمان آمادهسازی، پیچیدگی مطالعات علمی و استفاده از روشهای تخصصی از جمله میکروسکوپ الکترونی، موجب افزایش هزینه خدمات آزمایشگاهی میشود.
به همین دلیل در آزمایشگاههای حرفهای، وزن نمونه یکی از معیارهای مهم در تعیین تعرفه خدمات محسوب میشود؛ زیرا مستقیماً بر میزان زمان، دقت، تجهیزات مورد نیاز و مسئولیت کارشناسی تأثیر میگذارد.
نظرات کاربران