تفریق سیاره ای (هسته، گوشته و پوسته)

در اوایل تاریخ منظومه شمسی زمین و سیارات درونی ترکیب کم و بیش یکنواختى شبیه اجسام والد کندریتی خود داشتند. حجم توده های آن‌ها با انباشته شدن بقایای صخره ای که در سراسر منظومه شمسی داخلی پراکنده شده بودند پیوسته افزایش یافته است. سیارات در حال شکل گیری، به تدریج با برخوردهای سایر باقی مانده های سنگی به این توده ها گرم شدند، علاوه بر آن گرمای لایه های سطحی و حجم توده ها نیز به مرور بیشتر شد.

این جرم اضافی، سیارات در حال شکل گیری را فشرده و انرژی گرانشی را آزاد کرده و آن را به گرما در عمق درونی آنها تبدیل می کنند.

همچنین گرمای فروپاشی رادیو ایزوتوپ هایی که در عمیق ترین سنگ ها به دام افتاده بودند نیز آزاد می شود. همه این منابع گرمایی با هم، انرژی گرمایی کافی برای ذوب شدن سیارات جوان و تشکیل سیارات را فراهم کردند. اکنون در حالت نیمه مایع به حالت مایع سیارات شروع به تمایز کردند.

تشکیل یک هسته آهنی فرآیندی را آغاز کرد که در آن سیارات زمینی به تدریج لایه لایه شدند. در شرایط مذاب و یا نیمه مذاب کانی های چگال تر از مواد کم چگال، جدا می شوند. عناصر سنگینی مانند آهن، نیکل و برخی از فلزات نجیب، طلا، پلاتین و ایریدیوم از سیالات چسبناک تشکیل دهنده آن‌ها، جدا شده و به تدریج به عمق فرو رفته و هسته های سنگینی را تشکیل می دهند.

 

عناصر سبک تر و کانی ها در اطراف هسته انباشته شده و سنگ های با ترکیب بازالتی متراکم و گوشته ای ضخیم از کانی های سبک تر را تشکیل می دهند. تفریق زمانی تکمیل شد که سبک ترین کانی ها مانند فلدسیات کوارتز و میکا به آرامی به سمت بالا شناور شدند و پوسته بیرونی نسبتا نازکی را تشکیل دادند.

شهاب سنگهای آکندریتی احتمالا نمایانگر پوسته بیرونی این اجسام والد متمایز هستند.

 

تفریق سیاره ای (هسته، گوشته و پوسته)

الف) دو نما از نمونه NWA 7034. (ب) تصویر میکروسکوپ الکترونی  از بافت NWA 7034. ؛ بلورهای بزرگ با رنگ روشن، پیروکسن هستند.

بیشتر بخوانید:

ناپدید شدن تدریجی کمربند سیارکی منظومهٔ شمسی

منشا شهاب سنگ های آکندریت HED

 نقش شهاب سنگ NWA 7034، در رمزگشایی مریخ

 

انواع مختلف شهاب سنگ های آکندریت HED

انواع مختلف شهاب سنگ های آکندریت HED

 

برشی از شهاب سنگ یوکریت Millbillillie

برشی از شهاب سنگ یوکریت Millbillillie

 

تفریق سیاره ای (هسته، گوشته و پوسته)

 آکندریت های بازالتی از ذوب بخشی تا کامل اجسام والد خود به وجود آمده اند. هنگامی که ذوب شدند،فرآیندهای تفریق آغاز و منجر به جداسازی سیالات و بلورها در مناطق متحد المرکز جداگانه شدند.سیارات زمینی بسیار بزرگتر به طورکامل ذوب شدند و هیچ اثری از  اجزای سازنده اصلی خود باقی نگذاشتند‌

منبع: کتاب مقدمه ای بر شهاب سنگ ها، تالیف و ترجمه از دکتر مسعود کیانی

برای این نوشته برچسبی وجود ندارد !

نظرات کاربران

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جدیدترین اخبار:​

بهبود دسترسی و خوانایی
سایز نوشته ها
فاصله بین خطوط
فاصله بین حروف
×
اطلاعیه حریم خصوصی:

این افزونه از کوکی‌ها برای بهبود تجربه شما و ارائه تنظیمات دسترسی شخصی‌سازی‌شده استفاده می‌کند. این کوکی‌ها در مرورگر شما ذخیره می‌شوند و به ما امکان می‌دهند تا اندازه فونت، طرح‌های رنگی و سایر ویژگی‌های دسترسی را به خاطر بسپاریم. با استفاده از این افزونه، با استفاده از کوکی‌ها برای این اهداف رضایت می‌دهید. شما می‌توانید کوکی‌ها را هر زمان در تنظیمات مرورگر خود حذف یا مسدود کنید. لطفاً توجه داشته باشید که انجام این کار ممکن است بر تجربه شما در استفاده از سایت تأثیر بگذارد.