شهابسنگهای آکندریتی (Achondrites) بهطور کلی جذب مغناطیسی بسیار ضعیفی دارند یا اصلاً به آهنربا نمیچسبند. دلیل این ویژگی، ساختار و منشأ آنهاست.
فلوچارت آکندریتها شامل شهابسنگهای کمربند سیارکی، مریخ، ماه و آکندریتهای اولیه می باشد.
آکندریتها شهابسنگهای سنگیِ متمایزشده هستند که از اجرام مادری بزرگی مانند سیارکها، ماه یا مریخ منشأ گرفتهاند. این اجرام در گذشته فرآیند ذوب و تفکیک (Differentiation) را تجربه کردهاند. در این فرآیند، بیشتر آهن و نیکل فلزی به سمت هسته جسم مادری مهاجرت کرده و پوسته و گوشته آن عمدتاً از سنگهای سیلیکاتی تشکیل شده است؛ بنابراین مقدار آهن فلزی آزاد در آکندریتها بسیار اندک است و در نتیجه واکنش آنها به آهنربا نیز ناچیز خواهد بود.
۱. آکندریتهای با جذب مغناطیسی بسیار ضعیف یا تقریباً صفر
بیشتر آکندریتها به دلیل فقدان یا مقدار بسیار کم فلز آهن–نیکل، حتی در برابر آهنرباها واکنش بسیار اندکی نشان میدهند.
شهابسنگهای ماه (Lunar Meteorites)
در این شهابسنگها آهن عمدتاً در ساختمان کانیهایی مانند پیروکسن، الیوین، ایلمنیت و مگنتیت قرار دارد و آهن فلزی آزاد بسیار کمی وجود دارد؛ بنابراین معمولاً به آهنربا جذب نمیشوند.
نمایی نزدیک از سطح پولیش خورده شهابسنگ ماه NWA 16286 دانه های سوزنی شکل مشکی رنگ کانی ایلمنیت(ilmenite) است
بیشتر بخوانید:
بررسی پوسته سوخته غیر معمول شهاب سنگ تمدخت (TAMDAKHT)
بزرگترین دهانه برخوردی شهاب سنگ
اهمیت مطالعه شهابسنگها و نقش آنها در مأموریتهای فضایی
شهابسنگهای مریخی (Martian )
شهابسنگهای مریخی نیز رفتار مشابهی دارند و معمولاً جذب مغناطیسی بسیار ضعیفی نشان میدهند.
سه گروه از شهابسنگهای مریخی وجود دارد: shergottites ،nakhlites chassignites که در مجموع به عنوان شهابسنگ SNC شناخته میشوند.
شهاب سنگ Elephant Moraine یا EETA79001 به دلیل شباهت های نزدیک به شرگوتیت ها (shergottites) در بافت و کانی شناسی به عنوان شرگوتیت طبقه بندی می شود
اوکریتها (Eucrites)
اوکریتها سنگهای بازالتی منشأ گرفته از پوسته سیارک وستا هستند و از نظر مغناطیسی رفتاری شبیه سنگهای آذرین زمین دارند.
شهاب سنگ اوکریت استانرن (Stannern meteorite)، شهاب سنگ استانرن از مجموعه شهاب سنگ های موزه تاریخ طبیعی وین که در سال ۱۸۰۸ در جمهوری چک سقوط کرد
دیوژنیتها (Diogenites)
دیوژنیتها نیز از گروه HED بوده و تقریباً فاقد فلز آهن–نیکل آزاد هستند.
شهاب سنگ آکندریت دیوژنیت NWA 7831
۲. آکندریتهای با جذب مغناطیسی کم تا متوسط
برخی آکندریتها، بهویژه آکندریتهای ابتدایی (Primitive Achondrites)، هنوز بخشی از آهن فلزی اولیه خود را حفظ کردهاند و به همین دلیل جذب مغناطیسی آنها بیشتر است.
اوریلیتها (Ureilites)
اوریلیتها معمولاً حدود ۱ تا ۲ درصد یا کمی بیشتر آهن فلزی دارند که در مرز دانههای سیلیکاتی قرار گرفته است. به همین دلیل، جذب آنها از سایر آکندریتها بیشتر بوده و معمولاً ضعیف تا متوسط است.
شهاب سنگ اوریلیتی ایران (بلک دیاموند) که در آزمایشگاه شهاب سنگ شناسی کیپا مورد شناسایی و طبقه بندی قرار گرفت
آکاپولکوئیتها (Acapulcoites)
این گروه در مرز میان کندریتها و آکندریتها قرار دارند و هنوز بخشی از فلز آهن–نیکل اولیه را حفظ کردهاند.
شهاب سنگ لودرانیت (Lodranites)
لودرانیتها نیز از آکندریتهای ابتدایی هستند و معمولاً جذب مغناطیسی ملموسی دارند.
شهاب سنگ Northwest Africa 8251 (Lodranite)
اوبریتها (Aubrites)
اوبریتها عمدتاً از کانی انستاتیت تشکیل شدهاند. اگرچه مقدار فلز آزاد در آنها اندک است، اما برخی نمونهها جذب مغناطیسی ضعیفی نشان میدهند.
شهاب سنگ Cumberland Falls نمونه ای از شهاب سنگ های اوبریت
استثنای مهم: هاواردیتها (Howardites)
شهاب سنگ آکندریت هاواردیت nl004، که منشا آن سیارک ۴ وستا (4Vesta) است محل کشف شهاب سنگ خراسان جنوبی، بیرجند می باشد که توسط مرکز شهاب سنگ شناسی کیپا شناسایی شد
هاواردیتها در حقیقت سنگهای برشی (Breccia) هستند که از مخلوط اوکریت و دیوژنیت تشکیل شدهاند. در برخی نمونهها، بر اثر برخورد شهابسنگهای کندریتی به سطح سیارک وستا، قطعاتی غنی از آهن–نیکل وارد سنگ شده است. در نتیجه، ممکن است بخشهایی از یک هاواردیت جذب مغناطیسی بیشتری نسبت به سایر قسمتهای آن داشته باشند.
نکته مهم:
قدرت جذب آهنربا بهتنهایی معیار تشخیص شهابسنگ نیست. برخی شهابسنگهای آکندریتی ارزشمند تقریباً هیچ واکنشی به آهنربا ندارند، در حالی که بسیاری از سنگهای زمینی نیز میتوانند به دلیل وجود کانیهایی مانند مگنتیت یا هماتیت جذب آهنربا شوند. بنابراین، برای شناسایی قطعی باید مجموعهای از ویژگیهای کانیشناسی، بافت، چگالی، ترکیب شیمیایی و آزمایشهای تخصصی توسط کارشناسان بررسی شوند.
نظرات کاربران